Medycyna i Życie

Perazyna: dla kogo i kiedy? Możliwości zastosowania leku w codziennej praktyce psychiatrycznej

Anna Antosik-Wójcińska — 2026-01-21

Perazyna to piperazynowa pochodna fenotiazyny o zrównoważonym profilu działania klinicznego. Perazyna zaliczana jest do neuroleptyków klasycznych, jednak w porównaniu z innymi lekami z tej grupy zdecydowanie rzadziej wywołuje ona działania niepożądane ze strony układów pozapiramidowego i autonomicznego oraz wywołuje mniejszą sedację. Od czasu wprowadzenia na rynek atypowych leków przeciwpsychotycznych klasyczne leki przeciwpsychotyczne są rzadziej stosowane. W artykule przedstawiono przypadki pacjentów, u których dopiero zastosowanie perazyny przyniosło oczekiwaną poprawę kliniczną. Na tej podstawie opracowano podsumowanie najważniejszych informacji dotyczących perazyny, wskazując sytuacje kliniczne, w których zastosowanie tego leku może przynieść wymierne korzyści.

Etorykoksyb i diklofenak w bólu zapalnym

Maja Copik — 2026-08-27

Niesteroidowe leki przeciwzapalne ze względu na swoją skuteczność są często pierwszym wyborem w leczeniu bólu o podłożu zapalnym, jednak w praktyce klinicznej wybór konkretnej substancji zależy od wielu czynników. O sukcesie terapii przeciwbólowej w typowych wskazaniach często przesądzają nie różnice w sile działania, lecz tolerancja, schemat dawkowania oraz profil bezpieczeństwa u pacjentów z różnorodnymi chorobami współistniejącymi. W niniejszym przeglądzie zestawiono dwa interesujące przykłady niesteroidowych leków przeciwzapalnych – etorykoksyb, selektywny inhibitor COX-2, oraz diklofenak, szeroko stosowany klasyczny preparat o aktywności wobec COX-1 i COX-2, ze znaczną przewagą hamowania drugiego z izoenzymów. Porównano ich mechanizmy działania, skuteczność w najczęstszych wskazaniach oraz najważniejsze aspekty bezpieczeństwa obejmujące przewód pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, nerki i wątrobę. Szczególną uwagę zwrócono na te właściwości, które w praktyce mogą decydować o możliwości kontynuowania leczenia przez okres niezbędny do uzyskania pełnego efektu przeciwzapalnego.

Zastosowanie tapentadolu u pacjenta z bólem nowotworowym

Joanna Pełka-Zakielarz — 2026-08-28

Ból towarzyszący chorobie nowotworowej pozostaje jednym z najczęstszych i najtrudniejszych problemów klinicznych, występując u ponad połowy chorych na różnych etapach choroby. Mimo dostępności opioidowych leków przeciwbólowych ich stosowanie bywa ograniczone przez działania niepożądane oraz nie zawsze wystarczającą skuteczność. Tapentadol, będący przedstawicielem nowej klasy leków MOR-NRI, łączy agonizm receptora opioidowego μ z hamowaniem wychwytu zwrotnego noradrenaliny, co zapewnia skuteczne działanie przeciwbólowe przy korzystnym profilu bezpieczeństwa.

Celem pracy jest przedstawienie mechanizmu działania, wskazań, zasad dawkowania oraz skuteczności i bezpieczeństwa stosowania tapentadolu w leczeniu bólu nowotworowego. Na podstawie dostępnych badań klinicznych wykazano jego wysoką skuteczność w leczeniu bólu nocyceptywnego, neuropatycznego i mieszanego, zarówno u pacjentów wcześniej nieleczonych opioidami (opioid-naive), jak i tych, którzy już te leki otrzymywali (opioid tolerant). Tapentadol charakteryzuje się mniejszą częstością działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego, oraz niskim potencjałem interakcji lekowych.

Wnioski wskazują, że tapentadol stanowi skuteczną i bezpieczną opcję terapeutyczną w leczeniu bólu nowotworowego, zwłaszcza w przypadkach nietolerancji lub nieskuteczności innych opioidów, przyczyniając się do poprawy jakości życia pacjentów.