Natalizumab – pierwszy biorównoważny lek w stwardnieniu rozsianym i jego znaczenie w praktyce klinicznej Artykuł przeglądowy
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Abstrakt
Stwardnienie rozsiane pozostaje jedną z najczęstszych przewlekłych chorób zapalnych ośrodkowego układu nerwowego, a współczesne strategie terapeutyczne coraz częściej opierają się na wczesnym zastosowaniu terapii wysoko skutecznych (HET, high-efficacy therapies). Wśród nich szczególne miejsce zajmuje natalizumab – przeciwciało monoklonalne o udowodnionej skuteczności w leczeniu wysoko aktywnej postaci stwardnienia rozsianego.
Celem pracy jest przedstawienie znaczenia leków biopodobnych w neurologii, ze szczególnym naciskiem na biopodobny natalizumab (Tyruko®, PB006) jako pierwszy lek biorównoważny w terapii wysoko skutecznej stosowany w stwardnieniu rozsianym. Omówiono podstawy regulacyjne rejestracji leków biorównoważnych, proces rozwoju PB006 oraz dowody równoważności analitycznej, farmakokinetycznej, farmakodynamicznej, klinicznej i immunologicznej względem produktu referencyjnego.
Przedstawiono również aktualne dane dotyczące przestawienia z natalizumabu referencyjnego na lek biopodobny, wskazujące na utrzymanie skuteczności, bezpieczeństwa oraz porównywalnej immunogenności. Szczególną uwagę poświęcono potencjalnej roli biorównoważnego natalizumabu w zwiększaniu dostępności terapii wysoko skutecznych przez optymalizację wykorzystania środków publicznych i poprawę efektywności systemu ochrony zdrowia.
W artykule omówiono także znaczenie dożylnej drogi podania natalizumabu w kontekście przewidywalnej ekspozycji na lek, monitorowania bezpieczeństwa oraz ciągłości opieki nad pacjentem. Wprowadzenie biopodobnego natalizumabu może stanowić istotny krok w kierunku szerszego wdrażania strategii HET, co umożliwi objęcie leczeniem większej liczby pacjentów przy zachowaniu wysokich standardów skuteczności i bezpieczeństwa terapii.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Copyright ? by Medical Education. All rights reserved.
Bibliografia
2. Giovannoni G, Butzkueven H, Dhib-Jalbut S et al. Brain health: time matters in multiple sclerosis. Mult Scler Relat Disord. 2016; 9(Suppl 1): S5-48.
3. Hauser SL, Cree BAC. Treatment of multiple sclerosis: a review. Lancet. 2020; 396: 809-20.
4. European Medicines Agency. Biosimilars in the EU: Information Guide for Healthcare Professionals. 2022.
5. IQVIA Institute. The Impact of Biosimilar Competition in Europe. 2023.
6. AG Pro Biosimilars. Market data on biosimilars in Europe. Insight Health database, 2024.
7. Kay J, Schoels MM, Dörner T et al. Task Force on the Use of Biosimilars to Treat Rheumatological Diseases. Consensus-based recommendations for the use of biosimilars to treat rheumatological diseases. Ann Rheum Dis. 2018; 77(2): 165-74. http://doi.org/10.1136/annrheumdis-2017-211937.
8. Polman CH, O’Connor PW, Havrdova E et al. A randomized, placebo-controlled trial of natalizumab for relapsing multiple sclerosis. N Engl J Med. 2006; 354(9): 899-910.
9. European Medicines Agency. EPAR: Tyruko (natalizumab). Amsterdam: EMA; 2024.
10. European Medicines Agency. European Commission grants marketing authorisation for Tyruko (natalizumab). European Medicines Agency; 2024.
11. Chamberlain P, Hemmer B, Höfler J et al. Comparative immunogenicity assessment of biosimilar natalizumab to its reference medicine: a matching immunogenicity profile. Front Immunol. 2024; 15: 1414304. http://doi.org/10.3389/fimmu.2024.1414304.
12. Shirley M. PB006: A Natalizumab Biosimilar. Clin Drug Investig. 2024; 44(5): 367-70.
13. Wessels H, von Richter O, Velinova M et al. Pharmacokinetic and pharmacodynamic similarity of biosimilar natalizumab (PB006) to its reference medicine: a randomized controlled trial. Expert Opin Biol Ther. 2023; 23(12): 1287-97.
14. Hemmer B, Wiendl H, Roth K et al. Efficacy and Safety of Proposed Biosimilar Natalizumab (PB006) in Patients With Relapsing-Remitting Multiple Sclerosis: The Antelope Phase 3 Randomized Clinical Trial. JAMA Neurology. 2023; 80(3): 298-307.
15. European Medicines Agency. Guideline on similar biological medicinal products containing monoclonal antibodies. London: EMA; 2012.
16. Schellekens H. Immunogenicity of therapeutic proteins: clinical implications and future prospects. Clin Ther. 2002; 24(11): 1720-40.
17. Høgestøl EA, Brustad AW, Gulowsen Celius E et al. Real-world experience with switching from originator to biosimilar natalizumab. medRxiv. 2025.02.05.25320428. http://doi.org/10.1101/2025.02.05.25320428.