Leczenie nużycy: przegląd dostępnych metod terapeutycznych Artykuł przeglądowy
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Abstrakt
Nużeniec (Demodex) to pasożytniczy roztocz powszechnie bytujący na ludzkiej skórze. W warunkach nadmiernej kolonizacji może wywołać demodekozę – chorobę objawiającą się m.in. rumieniem, świądem, pieczeniem oraz zapaleniem brzegów powiek. Diagnostyka nużycy opiera się przede wszystkim na badaniu mikroskopowym, choć wykorzystywane są także techniki nieinwazyjne, takie jak dermatoskopia. Leczenie nużycy jest złożone i wieloetapowe ze względu na trudności w całkowitej eliminacji pasożyta. Stosuje się farmakoterapię z użyciem antybiotyków, leków przeciwpasożytniczych (np. iwermektyny), preparatów roślinnych (takich jak olejek z drzewa herbacianego), krotamitonu czy tlenku rtęci. Uzupełnieniem farmakoterapii są metody niefarmakologiczne. Kluczową rolę w profilaktyce odgrywają eliminacja źródeł ponownego zakażenia: zmiana kosmetyków, częste pranie tekstyliów, oraz wzmocnienie odporności organizmu. Leczenie nużycy wymaga indywidualnego podejścia, systematyczności i cierpliwości, a skuteczność terapii często zależy od umiejętnego łączenia różnych metod i zachowania ścisłej higieny.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Copyright: Medical Education sp. z o.o. License allowing third parties to copy and redistribute the material in any medium or format and to remix, transform, and build upon the material, provided the original work is properly cited and states its license.
Address reprint requests to: Medical Education, Marcin Kuźma (marcin.kuzma@mededu.pl)
Bibliografia
2. Kaźmierczak A, Wcisło-Dziadecka D, Grabarek B et al. Demodekoza, czyli prawdziwe oblicze nużeńców. Pol J Cosmetol. 2017; 20(2): 133-7.
3. Jarmuda S. Ocena udziału roztoczy Demodex folliculorum i laseczek Bacillus oleronius w patogenezie trądziku różowatego. Rozprawa doktorska. UMP, Poznań 2013: 22-8.
4. Niedźwiedź M, Skibińska M. Demodekoza – podział, leczenie i występowanie u pacjentów z obniżonym poziomem odporności. Forum Dermatologicum. 2019; 5(4): 117-20.
5. Wesołowska M, Baran W, Szepietowski J et al. Demodekoza u ludzi jako aktualny problem w dermatologii. Annals of Parasitology. 2005; 51(3): 253-6.
6. Królik S, Muth A, Polańska A. Nużyca jako powszechny problem w dermatologii i okulistyce. Journal of Face Aesthetics. 2020; 3(2): 108-21.
7. Amescua G, Akpek EK, Farid M et al. Blepharitis Preferred Practice Pattern®. Ophthalmology. 2018; 126: P56-93.
8. Nogueira Filho PA, Hazarbassanov RM, Grisolia ABD et al. The efficacy of oral ivermectin for the treatment of chronic blepharitis in patients tested positive for Demodex spp. Br J Ophthalmol. 2011; 95: 893-5.
9. Kleina Schmidt P, Kocięcki J, Dalz M. Nowe spojrzenie na terapię zapalenia brzegów powiek wywołanego roztoczem z rodzaju Demodex. Farm. Współcz. 2010; 3: 210-3.
10. Gao Y-Y, Di Pascuale MA, Li W et al. In vitro and in vivo killing of ocular Demodex by tea tree oil. Br J Ophthalmol. 2005; 89(11): 1468-73.
11. Gao Y-Y, Di Paschale MA, Elizondo A et al. Clinical treatment of ocular Demodecosis by lid scrub with tea tree oil. Cornea. 2007; 26: 136-43.
12. Rodriguez AE, Ferrer C, Alió JL. Chronic blepharitis and Demodex. Arch Soc Esp Oftalmol. 2005; 80(11): 635-42.
13. Krajewska M, Wasyluk J, Sędzikowska A. Ocena skuteczności i bezpieczeństwa preparatów Demoxoft Lipożel i Demoxoft stosowanych u chorych na nużeńcowe zapalenie brzegów powiek. Okulistyka. 2013; XVI (wyd. spec.): 9-11.
14. Murphy O, O’Dwyer V, Lloyd-McKernan A. The efficacy of tea tree face wash, 1, 2-Octanediol and microblepharoexfoliation in treating Demodex folliculorum blepharitis. Contact Lens Anterior Eye. 2018; 41(1): 77-82.
15. Blackie CA, Coleman CA, Holland EJ. The sustained effect (12 months) of a single-dose vectored thermal pulsation procedure for meibomian gland dysfunction and evaporative dry eye. Clin Ophthalmol. 2016; 10: 1385-96.
16. Greiner JV. Long-term (12-month) improvement in meibomian gland function and reduced dry eye symptoms with a single thermal pulsation treatment. Clin Exp Ophthalmol. 2013; 41(6): 524-3.
17. Kilian-Pięta E, Kikowska M. Demodekoza – charakterystyka i objawy oraz pielęgnacja skóry zainfekowanej z zastosowaniem kwasu migdałowego. Kosmetologia Estetyczna. 2018; 6: 679-83.
18. Czepita D, Kuźna-Grygiel W, Czepita M et al. Demodex folliculorum and Demodex brevis as a cause of chronic marginal blepharitis. Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie. 2007; 53(1): 63-7.
19. Forton F, Germaux MA, Brasseur T et al. Demodicosis and rosacea: epidemiology and significance in daily dermatologic practice. J Am Acad Dermatol. 2005; 52(1): 74-87.