Biegunka – skuteczniej i bezpieczniej, zgodnie z wytycznymi WHO i ESPGHAN Artykuł przeglądowy

Abstrakt

Biegunki, zwłaszcza ostre, stanowią jedną z najczęstszych przyczyn porad w gabinetach lekarskich, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Według WHO co roku na świecie notuje się 2 mld epizodów ostrej biegunki. Biegunka wymaga przede wszystkim adekwatnego do stanu pacjenta leczenia (w głównej mierze objawowego – nawadniania), gdyż bez względu na przyczynę może ona prowadzić do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych (hipokaliemii, hipernatremii, hiponatremii), zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej (najczęściej kwasicy metabolicznej), wyniszczenia, a niekiedy nawet zgonu. Najczęstszymi przyczynami ostrej biegunki są czynniki infekcyjne, których większość przy prawidłowym nawadnianiu ulega samowyleczeniu. Przyczyn biegunek przewlekłych jest wiele i nie są one zasadniczym celem tego opracowania. W przypadkach, gdy odwodnienie możemy określić jako lekkie lub umiarkowane (ubytek masy ciała <9%), w nawadnianiu z reguły można się ograniczyć do zastosowania tzw. doustnych płynów nawadniających. Są one uznawane, mimo olbrzymiej prostoty, za największe osiągnięcie medycyny. Właściwa proporcja sodu do glukozy jest w stanie dzięki wykorzystaniu mechanizmu kotransportu glukozy i sodu wymusić wchłanianie wody i elektrolitów kompensujące straty powstające w najcięższej z biegunek – cholerze. Działanie doustnych płynów nawadniających można, jak wykazały badania, wspomóc dodatkiem diosmektytu, co może skrócić trwanie biegunki nawet o 2 dni.