DRODZY PAŃSTWO

Nadszedł czas na świąteczny numer „Medycyny Faktów”. W naszym kwartalniku jest to zawsze numer trzeci, bo tak wypada cykl wydawniczy – nie inaczej jest i w tym roku. Bieżący numer to 19 artykułów i 144 strony. Rozkład tematyczny do ostatniej chwili przed wydaniem wydawał się równomierny – po jednym artykule lub po dwa, co najwyżej trzy artykuły z różnych dziedzin medycyny, aż tu obrodziło pracami z zakresu gastrologii i zdominowały one ten numer – to aż 5 artykułów! Prawdą jest też, że coraz większą część stanowią artykuły interdyscyplinarne (co nas bardzo cieszy), w których trudno określić dziedzinę wiodącą. Tak w obecnym numerze wygląda sytuacja z pracami poświęconymi bólowi – znajdują się one na pograniczach anestezjologii i psychiatrii, a także, niewątpliwie, farmakologii klinicznej. Kończąc te dywagacje, oprócz opisanych dziedzin w bieżącym numerze „Medycyny Faktów” znajdą Państwo także: 2 artykuły z dermatologii, 2 z pediatrii, 2 z lipidologii i 2 naczyniowe, a także po jednym diabetologicznym i o tematyce przeciwzapalnej. Jak Państwo zauważyli, w niektórych sytuacjach „stworzyłem” nowe kierunki medyczne, aby oddać sens wspomnianych prac.

Staram się zawsze przedstawiać tematykę „Medycyny Faktów” z perspektywy poszczególnych działów pisma. Na ogół prym wiodą: „EBM – wątpliwości, kontrowersje, opinie” oraz „Wybór leku w praktyce klinicznej”. W bieżącym numerze niewielką przewagę uzyskał ten pierwszy dział, w którym znalazło się 7 artykułów, wyprzedzając o dwa artykuły „Wybór leku w praktyce klinicznej”, który z kolei również o dwa teksty wyprzedził działy „Przypadki kliniczne oparte na EBM” i „Standardy medyczne oczami praktyka”. Całość numeru uzupełniają „Nowe standardy medyczne”. Podział taki jest zawsze subiektywny, bo mój, ale staram się przy tym zachować pełen obiektywizm.

Z przyjemnością mogę też powiedzieć, ze 5 autorów napisało po 2 artykuły – są to: profesor Anna Antosik-Wójcicka, profesor Marcin Barylski, profesor Adam J. Sybilski, doktor Stanisław Surma i prima inter pares w niniejszym numerze – profesor Dorota Waśko-Czopnik.

Jak zawsze wszystkie artykuły są bardzo ciekawe i bardzo różnorodne. Tym razem jednak chciałbym zwrócić szczególną uwagę na tematyke względnie nową albo względnie nowa w tym ujęciu, czyli mikrobiotę. Tyle zdradzania szczegółów, reszta w Państwa oczach i do Państwa wyboru.

Skoro to numer „Medycyny Faktów”, który ma szanse zagościć w Państwa domach w okresie świątecznym, to proszę przyjąć od całego naszego Zespołu życzenia Spokojnych, Odpoczynkowych  Radosnych Świąt Bożego Narodzenia; co ważne, spędzonych zgodnie z Państwa pragnieniami i Państwa regułami, a dodam jeszcze życzenia Szczęśliwego Nowego 2026 Roku.

Redaktor naczelny
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO,

przed Państwem numer 2/2025 "Medycyny Faktów", czyli 23 artykuły na 165 stronach. Najwięcej wśród nich jest tych o tematyce kardiologiczno-hipertensjologicznej i przeciwbólowo-przeciwzapalnej, a wszystkie zostały napisane przez specjalistów z różnych dziedzin medycyny. Z samodzielnych specjalności z kolei najwięcej jest tekstów z zakresu psychiatrii. Są też artykuły gastroenterologiczne, metaboliczne z dużą domieszką hiperlipidemii, urologiczne i chirurgiczno-naczyniowe. Patrząc na "Medycynę Faktów" z punktu widzenia poszczególnych działów, wyraźnie dominuje (12) "Wybór leku w praktyce klinicznej" (to połowa artykułów zawartych w "Medycynie Faktów" 2/2025!). Na kolejnym miejscu jest dział "EBM - wątpliwości, kontrowersje, opinie", będący w gruncie rzeczy na ogół również opinią o leku/sposobie leczenia. Granica pomiędzy tymi działami jest zresztą umowna.

Ponadto w bieżącym numerze mamy "Przypadki kliniczne oparte na EBM", coraz częściej stanowiące połączenie opisu zagadnienia i jego ilustracji w postaci leczonych pacjentów (4 artykuły). Tematykę niniejszego numeru dopełniają publikowane w ostatnim czasie "Standardy medyczne" - widziane już jednak z perspektywy czasu oczami praktyka (2 artykuły).

Na zakończenie zawsze też wspominam o liderze wśród autorów numeru; tym razem jest nim Pani Profesor Dominika Dudek. Nic więcej nie ma już do dodania - zachęcam więc Państwa do zapoznania się z treścią bieżącego numeru.
Życzę miłej lektury.

Redaktor naczelny
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO,

to pierwszy tegoroczny numer "Medycyny Faktów". Razem z nim oddajemy w Państwa ręce 24 artykuły na ponad 150 stronach - objętość ta jest niemalże identyczna jak w przypadku poprzedniego numeru; wówczas uznałem, że jest to "aż", czyli i tym razem powinienem stwierdzić, że jest to aż ponad 150 stron! Tak stwierdzam.

W tym numerze dominuje tematyka psychiatrii i uzależnień - 8 artykułów dotyczących nie tylko farmakoterapii. Trzy artykuły są z zakresu kardiologii, a po 2 z reumatologii, dermatologii, gastroenterologii oraz chorób endokrynologiczno-metabolicznych. Ponadto w bieżącym numerze znajdą Państwo artykuły dotyczące: położnictwa, otolaryngologii, urologii, farmakologii klinicznej i pediatrii. Tematykę tego numeru niewątpliwie musimy uznać za zróżnicowaną. Pozwolę sobie podkreślić, że - jak zawsze - są autorzy, którzy napisali po dwa artykuły, to: profesor Dominika Dudek, duet doktor Aleksandra Skwarek i profesor Krzysztof Ozierański oraz profesor Anna Antosik-Wójcińska z zespołem.

Oprócz ciekawej (jak zawsze!) merytorycznej wartości artykułów chciałbym tym razem podkreślić również ich intrygujące, pozostające w konwencji medycznej, tytuły: "Osiem twarzy ezetymibu...", "Siedem kroków sitagliptyny..." oraz frapujące "Dlaczego zdrowie zaczyna się od jelit?". Tym bardziej zachęcam do przeczytania.
Życzę miłej lektury.

Redaktor naczelny
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO,

niniejszym oddajemy numer 4/2024 „Medycyny Faktów” - nieco spóźniony, ale za to bardzo obfity objętościowo. Zawiera bowiem aż 24 artykuły zamieszczone na ponad 150 stronach. Tym razem numer został zdominowany przez „Przypadki kliniczne” (8 artykułów) i niewiele mu ustępujące „EBM - wątpliwości, kontrowersje, opinie” (7 artykułów). Dopełnienie całości stanowią „Standardy medyczne - oczami praktyka” i tym razem również ex aequo z „Wyborem leku w praktyce klinicznej” - po 4 artykuły każdy - i jeden (last but not least) artykuł zamieszczony w dziale „Nowe standardy medyczne”.

Najbardziej płodnymi intelektualnie autorami w tym numerze jest tandem: doktor Aleksandra Skwarek i profesor Krzysztof Ozierański - 4 artykuły (!), a wśród samodzielnych autorów - profesor Dominika Dudek i profesor Aneta Nitsch-Osuch, które napisały po 2 artykuły.

Wśród bardzo różnorodnej tematyki bieżącego numeru „Medycyny Faktów” dominują artykuły z zakresu chorób serca (4) i chorób naczyń - nadciśnienia tętniczego (również 4). Cztery artykuły dotyczą także tematyki psychiatrycznej, ale gdyby połączyć je z artykułami neurologicznymi w ramach proponowanego niegdyś wspólnego działu dotyczącego chorób mózgu, to mielibyśmy 6 artykułów. Pozostałe dziedziny medycyny w numerze są reprezentowane przez 1-2 pozycje.

Przyznaję, że niejednokrotnie trudno jest mi jednoznacznie zakwalifikować tematykę do jednej konkretnej dziedziny wiedzy, gdyż ma ona charakter interdyscyplinarny. Przykładowo mamy artykuły opisujące infekcje kwalifikujące się do infekcjologii, ale ponieważ dotyczą także dzieci, to w grę wchodzi pediatria, czyli łącząc je, uzyskamy 3 artykuły, które możemy opisać terminem „zakażenia”. Tego typu żartobliwe podziały nie mają jednak wpływu na to, co najważniejsze - wartość merytoryczną. Muszę więc uzupełnić, że w numerze publikujemy również prace z dziedziny: urologii, ginekologii i położnictwa, gastrologii, dermatologii i leczenia bólu, który to artykuł pozwoliłem sobie przydzielić do anestezjologii. Nie ma więc wątpliwości co do różnorodności artykułów w bieżącym numerze „Medycyny Faktów”.

Na koniec zawsze życzę Państwu miłej lektury, i tak jest też tym razem. Pozwolę sobie jednak również, ponieważ czas płynie bardzo szybko i nie wiem, czy będę pierwszy - życzyć Państwu Wesołych, Pogodnych i Rodzinnych Świąt Wielkiej Nocy.

Życzę miłej lektury.
Redaktor naczelny
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO,

przed świętami Bożego Narodzenia zazwyczaj oddajemy trzeci numer "Medycyny Faktów", nie inaczej jest również w tym roku. Bieżący numer ma 112 stron i zawiera 15 artykułów oraz 2 komentarze o zróżnicowanej tematyce medycznej. Wśród tematyki dominuje farmakoterapia (5 artykułów); w tym przypadku pojęcie to ma bardzo szerokie znaczenie i obejmuje artykuły o różnej tematyce, ale ich wspólnym elementem jest właśnie leczenie farmakologiczne, nie odnoszące się jednak tylko do pojedynczych dziedzin medycyny. Kolejne miejsce na naszym tematycznym podium zajmuje psychiatria (3 artykuły). Pozostałe specjalności medyczne poruszane w tym numerze to: neurologia, reumatologia, dermatologia, pediatria, lipidologia i infekcjologia, reprezentowane są przez pojedyncze artykuły. Trzeba jednak podkreślić, że wiele z nich ma charakter interdyscyplinarny i znajdują się na pograniczu przynajmniej dwóch dziedzin medycyny - w tych sytuacjach kwalifikacja opierała się na mojej arbitralnej decyzji.

Wśród działów "Medycyny Faktów" od wielu już numerów dominuje niepodzielnie "EBM - wątpliwości, kontrowersje, opinie" (w bieżącym numerze 7 artykułów), przed "Przypadkami klinicznymi opartymi na EBM" (4 artykuły) i "Wyborem leku w praktyce klinicznej" (3 artykuły). Mamy też jeden artykuł z działu "Standardy medyczne oczami praktyka".

Wśród autorów niepodzielnie prym wiedzie dr Bartosz Sapilak. W perspektywie całego roku niewątpliwie należy Mu się ZŁOTE PIÓRO. Gratulujemy!!!

Koniec roku to zawsze czas podsumowań. Ja chciałbym zrobić to krótko - dziękujemy, że Państwo jesteście z nami, i obiecujemy, że dopóki nas czytacie, dopóty będziemy się starać być, a właściwie będziemy się starać i być.

Korzystając ze świątecznego czasu, na który przypada wydanie bieżącego numeru, w imieniu całego naszego zespołu "Medycyny Faktów" pragnę złożyć Państwu życzenia spokojnych i radosnych świąt Bożego Narodzenia z bardzo dużą dozą odpoczynku oraz sukcesów i spełnienia marzeń w nadchodzącym 2025 r.

Redaktor naczelny
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO

Przed Państwem ?Medycyna Faktów

DRODZY PAŃSTWO

Przed Państwem "Medycyna Faktów" numer 2 w roku 2024. To duża pozycja - zawiera 20 artykułów na prawie 160 stronach - a ponadto tym razem jest szczególnie zróżnicowana tematycznie. Dominują w nim zagadnienia z zakresu chorób serca i naczyń, ale można też znaleźć wiedzę z zakresu 13-14 kierunków medycznych. Co więcej, wiele artykułów jest z pogranicza różnych specjalności medycznych lub wręcz prezentuje wiedzę interdyscyplinarną. Obserwując rozwój "Medycyny Faktów" w dłuższym okresie, można nawet wysnuć wniosek, że interdyscyplinarność jest kierunkiem, w którym podąża nasze czasopismo.

Mam też drugą obserwację, którą uważam za bardzo pozytywną. Pismo stale ewoluuje, zmieniając rodzaje preferowanych form artykułów. Być może jest to ewolucja piszących, a być może takie jest zapotrzebowanie. W każdym razie nasze czasopismo za tym trendem podąża. Rozpoczęliśmy od opisów i komentarzy dużych, ważnych badań klinicznych, ale wraz z rozwojem pismo bardzo się upraktyczniło i przedstawia liczne opinie praktyków z różnych dziedzin medycyny. Względnie niedawno mocno obecne były przypadki kliniczne, czy też liczne fakty i dowody, dla których warto stosować dany medykament, aktualnie zaś dominują opinie oparte na EBM, a także, coraz częstsze, spojrzenia oczami praktyka. Jest prawdą, że dużo zależy od naszej kwalifikacji danego artykułu, ale ogólna tendencja jest wyraźnie widoczna.

Jak w każdym numerze "Medycyny Faktów" również w bieżącym mamy liderów pisma. Na najwyższym podium stanęły aż trzy osoby, które napisały po dwa artykuły, to: prof. Dorota Waśko-Czopnik, dr Bartosz Sapilak (bezwzględny lider w ostatnim czasie) oraz prof. Marcin Barylski.

Tyle moich dywagacji, zapraszam więc do lektury naszego pisma, a jest o czym czytać. Życzę miłej lektury.

Redaktor naczelny
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

? numer 2 w roku 2024. To duża pozycja ? zawiera 20 artykułów na prawie 160 stronach ? a ponadto tym razem jest szczególnie zróżnicowana tematycznie. Dominują w nim zagadnienia z zakresu chorób serca i naczyń, ale można też znaleźć wiedzę z zakresu 13?14 kierunków medycznych. Co więcej, wiele artykułów jest z pogranicza różnych specjalności medycznych lub wręcz prezentuje wiedzę interdyscyplinarną. Obserwując rozwój ?Medycyny Faktów? w dłuższym okresie, można nawet wysnuć wniosek, że interdyscyplinarność jest kierunkiem, w którym podąża nasze czasopismo.

Mam też drugą obserwację, którą uważam za bardzo pozytywną. Pismo stale ewoluuje, zmieniając rodzaje preferowanych form artykułów. Być może jest to ewolucja piszących, a być może takie jest zapotrzebowanie. W każdym razie nasze czasopismo za tym trendem podąża. Rozpoczęliśmy od opisów i komentarzy dużych, ważnych badań klinicznych, ale wraz z rozwojem pismo bardzo się upraktyczniło i przedstawia liczne opinie praktyków z różnych dziedzin medycyny. Względnie niedawno mocno obecne były przypadki kliniczne, czy też liczne fakty i dowody, dla których warto stosować dany medykament, aktualnie zaś dominują opinie oparte na EBM, a także, coraz częstsze, spojrzenia oczami praktyka. Jest prawdą, że dużo zależy od naszej kwalifikacji danego artykułu, ale ogólna tendencja jest wyraźnie widoczna.

Jak w każdym numerze ?Medycyny Faktów? również w bieżącym mamy liderów pisma. Na najwyższym podium stanęły aż trzy osoby, które napisały po dwa artykuły, to: prof. Dorota Waśko-Czopnik, dr Bartosz Sapilak (bezwzględny lider w ostatnim czasie) oraz prof. Marcin Barylski.

Tyle moich dywagacji, zapraszam więc do lektury naszego pisma, a jest o czym czytać. Życzę miłej lektury.

Redaktor naczelny
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO,

oddajemy w Państwa ręce pierwszy numer tegorocznej "Medycyny Faktów". Na ponad 150 stronach znajdą Państwo wiele artykułów i bardzo dużą różnorodność tematyki medycznej: choroby sercowo-naczyniowe, gastroenterologiczne, metaboliczne, pulmonologiczne, psychiatryczne, urologiczne, nefrologiczne, zagadnienia położnicze, dermatologiczne, dietetyczne oraz dotyczące leczenia bólu, zapaleń i antybiotykoterapii. Część z nich jest zresztą trudna do jednoznacznego sklasyfikowania, gdyż stanowi pogranicze różnych chorób lub zespołów chorobowych albo pasuje równie dobrze do kilku dziedzin medycyny. Największa liczba artykułów jest tym razem poświęcona chorobom serca i naczyń, a w następnej kolejności chorobom gastroenterologicznym, a zwłaszcza eradykacji Helicobacter pylori i chorobie refluksowej przełyku.

Zwraca uwagę również różnorodność form przekazywania nam wiedzy medycznej. Oprócz zazwyczaj dominujących (także w tym numerze), działów: "Wybór leku w praktyce klinicznej" i "EBM - wątpliwości, kontrowersje, opinie" oraz podążających za nimi "Przypadków klinicznych opartych na EBM", mamy też "Nowe standardy medyczne", zawsze cenione artykuły o licznych powodach lub faktach wspierających konkretną ideę, profilach pacjentów lub punktach widzenia specjalistów. W tym numerze pojawi się także ciekawy ciekawy wywiad z ekspertem oraz równie intrygujące zapiski z wykładu. Są też ważne artykuły wychodzące poza tematykę stricte farmakologiczną, na przykład "Syndrom poszpitalny - jak mu zapobiegać?".

Do powtarzanego przeze mnie terminu "różnorodność' mogę jeszcze dodać różnorodność wśród piszących do "Medycyny Faktów" 1/2024 autorów, ponieważ żaden z nich nie napisał więcej niż dwóch prac. Palma pierwszeństwa wśród autorów bieżącego numeru tym razem należy się dwóm paniom: profesor Dominice Dudek oraz profesor Anicie Gąsiorowskiej.

Jestem przekonany, że bieżący numer "Medycyny Faktów" będzie się Państwu podobał.  Miłej lektury.

Redaktor naczelny
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO,

kończymy rok na bogato ? ostatni, czwarty numer ?Medycyny Faktów? w roku 2023 zawiera 22 artykuły i ma 140 stron. Nie jest mi tym razem tak łatwo przyporządkować poszczególne artykuły do specjalności medycznych, ale wydaje mi się, że sprawiedliwie będzie powiedzieć, że dominują zagadnienia z zakresu pediatrii, leczenia infekcji, reumatologii i leczenia bólu, gastroenterologii oraz kardiologii i chorób naczyń. Muszę się pochwalić, że całkiem zgrabnie wyszedłem z tego trudnego zagadnienia, jakim jest podział merytoryczny numeru.

W obecnym numerze ?Medycyny Faktów? mamy dwa stanowiska Ekspertów, liczne artykuły poświęcone niesteroidowym lekom przeciwzapalnym z mocną podbudową farmakologiczną, w tym artykuły porównujące bezpośrednio bądź pośrednio poszczególne leki lub grupy leków. Artykuły porównawcze dotyczą też różnych inhibitorów pompy protonowej, które są porównywane także z punktu widzenia gastroenterologa i lekarza medycyny rodzinnej. ?Medycyna Faktów? opisuje także liczne i oceniane w różnych aspektach zagadnienia z zakresu leczenia infekcji wirusowych i bakteryjnych układu oddechowego, jak również zakażeń ogólnoustrojowych u dzieci i dorosłych. Mamy też trójgłos kardio-reumato-nefrologiczny w sprawie febuksostatu stosowanego w leczeniu dny moczanowej. Kardiologię, a właściwie kardiohipertensjologię z elementami metabolicznymi, reprezentują również artykuły dotyczące zastosowania kandesartanu, ezetymibu i rozuwastatyny. Skoro jesteśmy przy chorobach metabolicznych z elementami kardiologicznymi, to wspomnieć trzeba także o artykule dotyczącym inhibitorów DPP-4. Pozostają nam jeszcze pojedyncze dzieła umieszczone w numerze czwartym ?Medycyny Faktów?: jedno ? wzmacniające stanowisko Ekspertów wypowiadających się na temat dydrogesteronu oraz jedno z zakresu psychiatrii ? bupropionu stosowanego w terapii antydepresyjnej.

Kończąc, chciałbym podkreślić jeszcze jedną cechę numeru czwartego, a może w ogóle ?Medycyny Faktów?. Liczne artykuły są prezentacją przypadków klinicznych lub są bogato ilustrowane przypadkami klinicznymi. Mam wrażenie, że jest to model artykułu, który wszedł na stałe do ?Medycyny Faktów?, co mnie bardzo cieszy, bo stanowi medycynę praktyczną.

Życzę miłej lektury.

Redaktor naczelny
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO,

trzeci tegoroczny numer ?Medycyny Faktów? jest ?na bogato? ? 20 artykułów i ponad 100 stron do czytania. Jest tak, gdyż to numer przedświąteczny, a jego bogactwo zawdzięczamy Autorom, którzy wspierają Mikołaja. W numerze dominuje tematyka serca i naczyń (5 artykułów), a tuż za nią znajdują się gastroenterologia i medycyna rodzinna (po 3 artykuły). Dalej ? pediatria, anestezjologia i intensywna terapia, neurologia, psychiatria, diabetologia, reumatologia i farmakologia kliniczna. Proszę jednak traktować moje dane statystyczne jako bardzo luźne, bo tematyka artykułów przenika się wzajemnie, a ponadto wiele z nich dotyczy przynajmniej dwóch dziedzin medycyny. Wśród Autorów dominuje niezaprzeczalnie Bartosz Sapilak (nie pierwszy już raz!), a asystują mu Adam Sybilski, Marcin Barylski i Krzysztof Ozierański. Supremacja należy oczywiście do działu EBM ? wątpliwości, kontrowersje, opinie, w którym Autorzy przedstawiają własne eksperckie poglądy na różne dziedziny medycyny. W ?Medycynie Faktów? są obecne także standardy medyczne okiem praktyka i liczne w tym numerze artykuły opisujące wybór leku w praktyce klinicznej oraz przypadki kliniczne oparte na EBM.

W obecnym numerze znajdziecie Państwo prace z zakresu kardiodiabetologii, pisane z perspektywy zarówno diabetologa, jak i kardiologa, a także poświęcone farmakoterapii nadciśnienia tętniczego. Mamy liczne i zróżnicowane artykuły gastroenterologiczne dotyczące tematyki leczenia czynnościowych zaburzeń jelit oraz przygotowania do planowych zabiegów endoskopowych. Relatywnie dużo miejsca poświęcone jest również zakażeniom okresu jesienno-zimowego oraz ich terapii. Mamy też najnowsze doniesienia poświęcone rosuwastatynie, fakty i mity dotyczące inozyny, drogowskazy terapeutyczne dla fosfomycyny, dobór odpowiednich postaci i formy leku dla kwasu acetylosalicylowego oraz nimesulidu działającego miejscowo, a także betahistynę i preparaty złożone w leczeniu przedsionkowych zawrotów głowy. Do tego możemy jeszcze dołożyć odpowiedzi na pytania: dlaczego warto rozważyć iniekcje domięśniowe na pierwszych etapach terapii?, kiedy należy wybrać sertralinę?, u kogo warto zmienić formoterol na salmeterol?, zawarte w trzech artykułach w ?Medycynie Faktów?. Przyznacie Państwo, że różnorodność tematyczna obecnego numeru jest bardzo duża.

Życzę więc Państwu miłej lektury, a także ? korzystając z okresu przedświątecznego, w którym opublikowany zostanie ten numer ? przede wszystkim miłych, spokojnych (dla tych, którzy takich sobie życzą), a na pewno zdrowych Świąt Bożego Narodzenia i Szczęśliwego Nowego 2024 Roku.

Redaktor naczelny
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO,

?Medycyna Faktów? 2/2023 ?na bogato?! Oddajemy w Państwa ręce składający się aż z 24 artykułów, zróżnicowany tematycznie numer pisma. Znajdują się w nim artykuły z zakresu: hematologii, hipertensjologii, ginekologii, nefrologii, neurologii, psychiatrii, farmakologii, reumatologii, gastrologii, kardiologii, pulmonologii i diabetologii. Opisane dziedziny medycyny rozkładają się w aktualnym numerze mniej więcej po równo, może z nieco większą reprezentacją prac z zakresu farmakologii klinicznej, standardów medycznych ocenianych oczami praktyka z perspektywy czasu i oczywiście, mógłbym chyba już stwierdzić ? jak zawsze ? opisów przypadków klinicznych.

Z dziedzin medycznych rzadziej goszczących na łamach ?Medycyny Faktów? mamy hematologię z opisem pacjenta z nocną napadową hemoglobinurią oraz farmakologię kliniczną przedstawiającą wpływ witamin, mikroelementów i monofosforanów na funkcję układu nerwowego, a także właściwości plejotropowe glicyny. Ze względnie licznych kompendiów medycznych znajdujących się w ?Medycynie Faktów? jest obecna drabina analgetyczna WHO dotycząca farmakologii bólu oraz druga część (pierwszą opublikowaliśmy w poprzednim numerze) wytycznych leczenia otyłości w prewencji chorób sercowo-naczyniowych.

Prezentujemy również artykuły o owianych tajemnicą tytułach, jak np.: Gdy nadchodzi nawałnica. Lęk, depresja, zaburzenia snu ? dlaczego z pandemią zaburzeń psychicznych będą się mierzyć niepsychiatrzy?, a także próbę wyznaczenia granicy, gdzie kończy się suplement diety, a zaczyna się lek. Niezależnie od tego, czy Autorowi uda się ta trudna sztuka, korzystając z okazji chciałbym podkreślić wkład Pana Doktora Bartosza Sapilaka z Katedry i Zakładu Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu w przekazywanie wiedzy medycznej na łamach ?Medycyny Faktów?. Nie po raz pierwszy Pan Doktor jest Twórcą, który napisał największą liczbę artykułów. Bardzo dziękujemy i prosimy o utrzymanie tej słusznej linii.

Pozostaje mi już tylko życzyć Państwu miłej lektury, co z przyjemnością czynię.

Redaktor naczelny
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO,

inaugurujemy rok wydawniczy 2023 pierwszym numerem ?Medycyny Faktów? o bardzo szerokim zakresie tematycznym. Są więc: kardiologia i choroby naczyń, diabetologia i choroby metaboliczne, gastroenterologia oraz reumatologia, dermatologia, hematologia, ginekologia i oczywiście farmakologia. Jak zawsze na początek trochę statystyki. Po wielu miesiącach nieobecności na najwyższy stopień podium w liczbie napisanych artykułów powróciły choroby serca i naczyń, rywalizujące o prymat z cukrzycą i chorobami metabolicznymi oraz chorobami gastroenterologicznymi. Mamy też w numerze samodzielnego lidera wśród piszących ? Pana Profesora Pawła Balsama, który jest Autorem lub Współautorem trzech artykułów. Autorów lub Współautorów dwóch prac w jednym numerze miewamy względnie często, ale trzech artykułów ? nadal jest to rzadkość. Gratulujemy! Wróciły profile pacjentów lub powody, dla których warto zastosować dany lek, zastępując częściowo opisy przypadków klinicznych. Nie chodzi tutaj o semantykę, ale jest to nieco inne spojrzenie na podobne zagadnienie. Mniej tym razem w ?Medycynie Faktów? zawsze licznych prac poświęconych psychiatrii i neurologii. Mamy nadzieję, że nasi Autorzy będą się rozgrzewać wraz z nadejściem ciepłej pory roku.

Obecny numer rozpoczyna wywiad z konsultantem krajowym ds. diabetologii Panem Profesorem Krzysztofem Strojkiem, a w ślad za nim pojawiają się kolejne artykuły poświęcone diabetologii i współistniejącym z nią zaburzeniom metabolicznym. Przyznaję, że od lat jestem pod wrażeniem dynamiki działania polskich diabetologów. Staramy się również przypominać i zamieszczać komentarze Ekspertów dotyczące aktualnych i obecnie obowiązujących standardów medycznych w różnych dziedzinach medycyny. Zawsze aktualne są tematy dotyczące nadciśnienia tętniczego. Nawet gdy nie ma przełomowych zdarzeń w tej dziedzinie, to częstość występowania oraz niezadowalająca nas skuteczność leczenia nadciśnienia tętniczego powodują, że temat pozostaje zawsze aktualny. Z dużą satysfakcją przyjęliśmy, że w ?Medycynie Faktów? pojawiły się choroby rzadkie i nieczęsto goszczące na jej łamach, do których niewątpliwie należą choroby hematologiczne i dermatologiczne ? oby były obecne częściej. Numer  zupełniają zagadnienia reumatologiczne, angiologiczne oraz dotyczące skuteczności leków  Wśród nich na podkreślenie zasługuje artykuł opisujący ich bezpieczeństwo. Ten aspekt terapii jest rzadziej opisywany niż skuteczność leczenia, a niewątpliwie stanowi integralną część dobrostanu pacjenta.

Tyle z mojej strony, reszta w treści ciekawych artykułów. Miłej lektury.

Redaktor naczelny
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO,

ziściło się pewne moje marzenie o piśmie publikującym opisy tzw. przypadków klinicznych, czyli przedstawiającym poglądowe opisy pacjentów i torów diagnostyczno-leczniczych ich dotyczących. w czwartym numerze ?Medycyny faktów? jest ich dziesięć (!). jak wspominałem we wstępie do poprzedniego numeru (?Medycyna faktów? 3/2022), opisy przypadków przeszły naturalną ewolucję, są to obecnie artykuły łączące opis losów medycznych pacjenta z podbudową teoretyczną prezentującą te konkretne zagadnienia medyczne. ewolucyjność przypadków klinicznych nie zmienia jednak faktu dużej liczby przedstawianych opisów. Być może można nawet ukuć termin dotyczący aktualnego zasobu prac zamieszczonych w ?Medycynie faktów? ? czas przypadków klinicznych. dziesięć prezentacji pacjentów pokazuje bardzo dużą różnorodność zagadnień klinicznych, które stanowią: choroby układu ruchu, w tym kręgosłupa i stawów obwodowych, choroby psychoneurologiczne, zwłaszcza depresje, zawroty głowy, niewydolność serca czy grzybice i choroby infekcyjne.

Tę dziesiątkę, nazwijmy ją częścią ćwiczeniową numeru 4 ?Medycyny faktów?, uzupełnia część teoretyczna, składająca się z pięciu artykułów poświęconych: dwóm rywalizującym gliptynom, farmakoterapii bólu naproksenem, wyborowi mebeweryny w schorzeniach gastroenterologicznych i etorykoksybowi w artykule o intrygującym tytule Warto dyskutować, warto wiedzieć. Etorykoksyb.

Z obowiązku kronikarza ?Medycyny faktów? muszę dokonać kolejnego podziału przesłanych artykułów ? pod względem zaangażowania przedstawicieli poszczególnych specjalności medycznych. w bieżącym numerze prym wiodą specjaliści chorób układu ruchu (pięć artykułów), tuż za nimi są połączone siły psychoneurologiczne (cztery artykuły), miejsce na podium mają również diabetolodzy (dwa artykuły), a czwarte miejsce (ex aequo po jednym artykule) zajmują kardiolodzy, pulmonolodzy, gastroenterolodzy i pediatrzy.

Tym sportowym akcentem pozwolę sobie zakończyć część wstępną ?Medycyny faktów?, życząc państwu miłej i niewątpliwie różnorodnej lektury.

Redaktor naczelny
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO,

tegoroczny numer 3 ?Medycyny Faktów? wręcz ?kipi? (takiego bym użył określenia) przypadkami klinicznymi. Na 16 artykułów zamieszczonych w tym numerze aż 7 obejmuje opisy przypadków klinicznych. Podkreśliłbym termin obejmuje, gdyż najczęściej są to artykuły przedstawiające opisy pacjentów wsparte lub poprzedzone poglądową częścią teoretyczną. Tę konstrukcję artykułów coraz częściej się stosuje i jest to chyba naturalna ewolucja, która wykształciła się przez lata prezentowania ciekawych opisów pacjentów, zastępując klasyczne opisy z krótkim komentarzem. Pozostałe artykuły zamieszczone w numerze 3 ?Medycyny Faktów? należą do działów: Wątpliwości, kontrowersje, opinie (5), Wybór leku w praktyce klinicznej (3) oraz Standardy medyczne okiem praktyka (1).

Bardzo interesujący i tym razem bardzo zróżnicowany jest rozkład dziedzin medycznych w ?Medycynie Faktów?. Pierwszego miejsca od wielu tygodni nie oddaje psychiatria (5), ale od drugiego miejsca stawka jest bardziej wyrównana: 3 artykuły ma pediatria, po 2 kardiologia i urologia, po 1 natomiast neurologia, reumatologia-dermatologia, pulmonologia i laryngologia.

Ciekawe opisy chorób trudno streścić w krótkim wstępie ? trzeba je po prostu przeczytać. W dziale Wybór leku w praktyce klinicznej mieszczą się artykuły z lubianej i popularnej serii opisującej liczne powody lub fakty, dla których warto stosować dany lek w terapii. Dział Wątpliwości, kontrowersje, opinie już z definicji cechuje różnorodność, wśród artykułów w numerze 3 ?Medycyny Faktów? znajdują się prace o tajemniczych i intrygujących tytułach: RDW jako wskaźnik prognostyczny w chorobach sercowo-naczyniowych (RDW Autorzy tłumaczą jako szerokość dystrybucji krwinek czerwonych) i Holistyczne podejście do leczenia metotreksatem w reumatologii i dermatologii. ?Oczami praktyka? w tym numerze ?Medycyny Faktów? patrzy natomiast Pan Profesor Adam Stępień, który opisuje zagadnienie z zakresu diagnostyki i leczenia stwardnienia rozsianego.

Miłej i ciekawej lektury!

Redaktor naczelny
Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO,

numer drugi ?Medycyny Faktów? jest obszerny ? zawiera aż 22 artykuły. Dominuje w nich psychiatria, która wraz z neurologią stanowi temat 9 prac. Co ciekawe, ponad połowa z nich to artykuły praktyczne, napisane w coraz częściej stosowanej w ?Medycynie Faktów? formie pracy poglądowej przedstawiającej lek, popartej opisem/opisami konkretnych przypadków klinicznych. Tak więc mamy opisy praktyczne: citalopramu, mianseryny, arypiprazolu, wenlafaksyny, lakozamidu, ozanimodu i kwasu walproinowego. Tematykę poglądową psychiatrii i neurologii uzupełnia artykuł porównujący, a właściwie komentarz do porównania dwóch rodzajów terapii ? długo działającej podawanej w iniekcjach do klasycznego leczenia wczesnej fazy schizofrenii ? oraz drugi artykuł przedstawiający rolę wczesnej diagnostyki i leczenia stwardnienia rozsianego. W ?Medycynie Faktów? znalazło się też dużo artykułów z zakresu gastrologii, prezentujących zalety stosowania famotydyny, metronidazolu i mebeweryny. Trzeba w tym miejscu wspomnieć, że prace z serii 10, 11 faktów lub powodów, dla których warto stosować dany lek ponownie są w ?Medycynie Faktów? licznie reprezentowane, bo występują aż pięciokrotnie. Do tej kategorii należy też większość pozycji kardiologicznych znajdujących się w tym numerze. Są to: 10 powodów, dla których warto stosować bisoprolol, 10 powodów, dla których warto stosować telmisartan i telmisartan z hydrochlorotiazydem w terapii nadciśnienia tętniczego oraz praca opisująca zalety wieloletniego przyjmowania kandesartanu.

Pediatrzy z kolei prezentują w artykułach publikowanych w ?Medycynie Faktów? dane naukowe na rzecz stosowania racekadotrylu w leczeniu ostrych biegunek i korzyści z podawania chemioterapeutyków w zakażeniach układu moczowego. Mamy ponadto w czasopiśmie artykuły dotyczące stosowania frakcji oleju awokado i oleju sojowego w chorobie zwyrodnieniowej stawów i korzyści płynących z zastosowania żelu nimesulidowego w leczeniu bólu z perspektywy fizjoterapeuty. Terapia bólu jest również tematem obszernego artykułu Ból zapalny w narządzie ruchu. Część ?Medycyny Faktów? poświęconą przypadkom klinicznym uzupełnia praca na temat leczenia zespołu pęcherza nadreaktywnego ze współistniejącymi zaburzeniami wzwodu lub łagodnym przerostem prostaty. Numer zawiera też artykuł z nurtu medycyny metabolicznej stanowiący rozważania nad długością stosowania liraglutydu w otyłości dla osiągnięcia celów terapeutycznych.

Reasumując ? aktualny numer ?Medycyny Faktów? jest niezwykle zróżnicowany tematycznie. Życzę więc miłej i wszechstronnej lektury.

                                                                                Redaktor naczelny
                                                                     Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch

DRODZY PAŃSTWO,

tegoroczny pierwszy numer ?Medycyny Faktów? został zdominowany przez choroby neurologiczne i zagadnienia onkologiczne. Obie dziedziny medycyny są zresztą w przedstawionych artykułach blisko ze sobą związane, bo w dużej części prace te dotyczą leczenia bólu. Łączy je również występujący w obydwu opisywanych kierunkach medycznych główny farmakologiczny bohater ?Medycyny Faktów? 1/2022 ? pregabalina. Zagadnienia neurologiczne są reprezentowane przez trzy artykuły poświęcone: leczeniu stwardnienia rozsianego, uszkodzeniu korzeni i nerwów obwodowych oraz stosowaniu cytykoliny, ale także występują we wszystkich czterech pracach onkologicznych poświęconych leczeniu przewlekłego bólu neuropatycznego. Wspomniane artykuły onkologiczne są zresztą bardzo różnorodne, obejmują wiedzę poglądową, przegląd piśmiennictwa i opisy przypadków klinicznych. I tę właśnie część kliniczną reprezentuje Autorka bezwzględnie dominująca w pierwszym numerze ?Medycyny Faktów? ? dr n. med. Magdalena Kocot-Kępska. Wśród opisów przypadków jest również praca dotycząca roli mianseryny w leczeniu depresji, lęku i bezsenności, zawierająca mocną podbudowę merytoryczną.

?Medycyny Faktów? nie opuszcza również, co w pełni zrozumiałe, tematyka związana z pandemią SARS-CoV-2. Mamy więc bardzo istotne artykuły poświęcone zarówno zagadnieniom szczepień dzieci, jak i obserwacji odległej osób po przechorowanym COVID-19. W ?Medycynie Faktów? 1/2022 powrócił także subdział 6? 8? 10 powodów, dla których warto stosować lek. W obecnym numerze leki te to: lewodropropizyna w chorobach układu oddechowego, cytykolina ? w chorobach neurologicznych i okulistycznych, a ozanimod ? w leczeniu stwardnienia rozsianego. Leczenia infekcji układu oddechowego dotyczy także artykuł opisujący zastosowanie preparatów bzu czarnego.

Całość pierwszego numeru ?Medycyny Faktów? uzupełniają pozycje dotyczące gastroenterologii ? stosowanie hymekromonu w leczeniu chorób dróg żółciowych, urologii ? podanie terapii złożonej w przypadku objawów ze strony dolnych dróg moczowych u mężczyzn, oraz chorób serca i naczyń ? nowe standardy Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego dotyczące prewencji sercowo-naczyniowej.
Życzę miłej i ciekawej lektury.

                                                                             Redaktor naczelny
                                                                  Prof. dr hab. n. med. Marek Kuch