Jak oceniać ryzyko stłuszczeniowej choroby wątroby związanej z dysfunkcją metaboliczną (MASLD), monitorować pacjenta i kiedy rozważyć leczenie wspomagające? Artykuł przeglądowy

##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##

Dostęp przez subskrypcję PDF (English)


Opublikowane: paź 20, 2026
DOI: https://doi.org/10.24292/01.MF.0226.1
Słowa kluczowe:
MASLD, otyłość, cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Paweł Rajewski
1. Oddział Internistyczno-Zakaźny, Wojewódzki Szpital Obserwacyjno-Zakaźny, Bydgoszcz. 2. Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu, Bydgoszcz

Abstrakt

Stłuszczeniowa choroba wątroby związana z dysfunkcją metaboliczną (MASLD) jest najczęstszą przewlekłą chorobą wątroby na świecie, jedną z głównych przyczyn marskości wątroby, raka wątrobowokomórkowego oraz transplantacji wątroby w krajach rozwiniętych, a także istotnym czynnikiem ryzyka sercowo-naczyniowego. Dotyka ok. 30% populacji dorosłej oraz ok. 10% populacji pediatrycznej. Dane te mogą być niedoszacowane z uwagi na wieloletni bezobjawowy lub skąpoobjawowy przebieg choroby, brak ogólnokrajowych badań przesiewowych w kierunku MASLD u chorych z czynnikami ryzyka jej rozwoju oraz niską świadomość zarówno pacjentów, jak i samych lekarzy. Według prognoz liczba chorych na MASLD do 2030 r. może się podwoić ze względu na narastającą epidemię otyłości i związany z nią rozwój innych powikłań metabolicznych zależnych od masy ciała, np. insulinooporności, stanu przedcukrzycowego, cukrzycy typu 2, zaburzeń lipidowych czy nadciśnienia tętniczego. Podstawę profilaktyki i leczenia MASLD stanowi zmiana stylu życia – redukcja masy ciała za pomocą diety i regularnej aktywności fizycznej oraz nowoczesnej farmakoterapii choroby otyłościowej, natomiast u pacjentów z rozpoznanym zapaleniem wątroby związanym z dysfunkcją metaboliczną (MASH) i włóknieniem wątroby na poziomie F2–F3 – stosowanie zarejestrowanego, ukierunkowanego leczenia stłuszczenia, stłuszczeniowego zapalenia i włóknienia wątroby oraz leczenia ukierunkowanego na redukcję czynników kardiometabolicznych (cukrzycy, hiperlipidemii i nadciśnienia tętniczego). W artykule przedstawiono aktualne algorytmy postępowania diagnostycznego oraz farmakologicznego w MASLD pod kątem codziennej praktyki lekarza POZ.

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Jak cytować
Rajewski, P. (2026). Jak oceniać ryzyko stłuszczeniowej choroby wątroby związanej z dysfunkcją metaboliczną (MASLD), monitorować pacjenta i kiedy rozważyć leczenie wspomagające?. Medycyna Faktów , 19(2(71), 142-150. https://doi.org/10.24292/01.MF.0226.1
Numer
Tom 19 Nr 2(71) (2026)
Dział
Artykuły

Copyright by Medical Education. All rights reserved.

Bibliografia

1. Rajewski P, Cieściński J. Pacjent ze stłuszczeniową chorobą wątroby związaną z dysfunkcją metaboliczną w praktyce klinicznej. Lekarz POZ. 2024;10(5): 345-53.
2. Kanwal F, Neuschwander-Tetri BA, Loomba R et al. Metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease: Update and impact of new nomenclature on the American Association for the Study of Liver Diseases practice guidance on nonalcoholic fatty liver disease. Hepatology. 2024; 79(5): 1212-9. http://doi.org/10.1097/hep.0000000000000670.
3. Devarbhavi H, Asrani SK, Arab JP et al. Global burden of liver disease: 2023 update. J Hepatol. 2023; 79(2): 516-37. http://doi.org/10.1016/j.jhep.2023.03.017.
4. Rinella ME, Lazarus JV, Ratziu V et al.; NAFLD Nomenclature consensus group. A multisociety Delphi consensus statement on new fatty liver disease nomenclature. Hepatology. 2023; 78(6): 1966-86. http://doi.org/10.1097/HEP.0000000000000520.
5. Rinella ME, Neuschwander-Tetri BA, Siddiqui MS et al. AASLD Practice Guidance on the clinical assessment and management of nonalcoholic fatty liver disease. Hepatology. 2023; 77(5): 1797-835. http://doi.org/10.1097/HEP.0000000000000323.
6. Rajewski P, Ciescinski J, Rajewski P. Use of Fibroscan Liver Elastography in the Rapid Diagnosis and Monitoring of MASLD Treatment. Ann Case Report. 2024; 9: 2129. http://doi.org/10.29011/2574-7754.102129.
7. Cieściński J, Rajewski P. Zastosowanie elastografii wątroby metodą FibroScan w diagnostyce i monitorowaniu MASLD u dzieci. Lekarz POZ. 2025; 11(6): 411-5.
8. Vilar-Gomez E, Martinez-Perez Y, Calzadilla-Bertot L et al. Weight loss through lifestyle modification signicantly reduces features of nonalcoholic steatohepatitis. Gastroenterology. 2015; 149: 367-78.
9. Hannah WN Jr, Harrison SA. Effect of Weight Loss, Diet, Exercise, and Bariatric Surgery on Nonalcoholic Fatty Liver Disease. Clin Liver Dis. 2016; 20(2): 339-50. http://doi.org/10.1016/j.cld.2015.10.008.
10. Konerman MA, Jones JC, Harrison SA. Pharmacotherapy for NASH: Current and emerging. J Hepatol. 2018; 68(2): 362-75. http://doi.org/10.1016/j.jhep.2017.10.015.
11. Bąk-Sosnowska M, Białkowska M, Bogdański P et al. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024 – stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości. Med Prakt. 2024; wrzesień (wyd. spec.): 1-11.
12. Rajewski P, Cieściński J, Rajewski P et al. Dietary interventions and physical activity as crucial factors in the prevention and treatment of metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease. Biomedicines. 2025; 13: 217.
13. Rajewski P, Cieściński J, Rajewski P et al. Potential pharmacotherapy pathways in metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease. Clin Exp Hepatol. 2025; 11(4): 313-23. http://doi.org/10.5114/ceh.2025.154956.
14. Ng CH, Teng ML, Chew NW et al. Statins decrease overall mortality and cancer related mortality but are underutilized in NAFLD: a longitudinal analysis of 12,538 individuals. Expert Rev Gastroenterol Hepatol. 2022; 16: 895-901.
15. Rajewski P, Kwiatkowska J, Nowicka-Matuszewska A et al. Bezpieczeństwo stosowania statyn w przewlekłych chorobach wątroby. Lekarz POZ. 2024; 10: 111-7.
16. Cornell S. A Review of GLP-1 Receptor Agonists in Type 2 Diabetes: A Focus on the Mechanism of Action of Once-weekly Agents. J Clin Pharm Ther. 2020; 45: 17-27. http://doi.org/10.1111/jcpt.13230.
17. Wełnicki M, Gorczyca-Głowacka I, Mamcarz A et al. The Use of GLP-1 Analogues in the Treatment of Diabetes in Patients with Cardiovascular Diseases. The Expert Opinion of the Working Group of Cardiovascular Pharmacotherapy of the Polish Cardiac Society. Kardiol Pol. 2022; 80: 1286-9. http://doi.org/10.33963/KP.a2022.0282.
18. Shao N, Kuang HY, Hao M et al. Benefits of Exenatide on Obesity and Non-alcoholic Fatty Liver Disease with Elevated Liver Enzymes in Patients with Type 2 Diabetes. Diabetes Metab Res Rev. 2014; 30: 521-9. http://doi.org/10.1002/dmrr.2561.
19. Rajewski P, Suwała S, Rajewski P. Nowe kierunki leczenia farmakologicznego MASLD/MASH – przegląd aktualnych badań klinicznych. Lekarz POZ. 2025; 11(5): 352-60.
20. Flint A, Andersen G, Hockings P et al. Randomised Clinical Trial: Semaglutide versus Placebo Reduced Liver Steatosis but Not Liver Stiffness in Subjects with Non-alcoholic Fatty Liver Disease Assessed by Magnetic Resonance Imaging. Aliment Pharmacol Ther. 2021; 54: 1150-61. http://doi.org/10.1111/apt.16608.
21. Carretero-Gómez J, Carrasco-Sánchez FJ, Fernández-Rodríguez JM et al. Effect of Semaglutide on Fatty Liver Disease Biomarkers in Patients with Diabetes and Obesity. Rev Clin Esp. 2023; 223: 134-43. http://doi.org/10.1016/j.rceng.2022.12.001.
22. Katsarou A, Tsioulos G, Kassi E et al. Current and Experimental Pharmacotherapy for the Management of Non-Alcoholic Fatty Liver Disease. Hormones. 2024; 23: 621-36. http://doi.org/10.1007/s42000-024-00588-1.
23. Lavine JE, Schwimmer JB, Van Natta ML et al. Effect of Vitamin E or Metformin for Treatment of Nonalcoholic FattyLiver Disease in Children and Adolescents: The TONIC Randomized Controlled Trial. JAMA. 2011; 305: 1659-68. http://doi.org/10.1001/jama.2011.520.
24. Donal E, L’official G, Kosmala W. New Guidelines for Managing Chronic Heart Failure Patients and New Needs in Echocardiography. Int J Cardiol. 2022; 353: 71-2. http://doi.org/10.1016/j.ijcard.2022.01.035.
25. Shimizu M, Suzuki K, Kato K et al. Evaluation of the Effects of Dapagliflozin, a Sodium-glucose Co-transporter-2 Inhibitor, on Hepatic Steatosis and Fibrosis Using Transient Elastography in Patients with Type 2 Diabetes and Non-alcoholic Fatty Liver Disease. Diabetes Obes Metab. 2019; 21: 285-92. http://doi.org/10.1111/dom.13520.
26. Belfort R, Harrison SA, Brown K et al. A Placebo-Controlled Trial of Pioglitazone in Subjects with Nonalcoholic Steatohepatitis. N Engl J Med. 2006; 355: 2297-307. http://doi.org/10.1056/NEJMoa060326.
27. Cusi K, Orsak B, Bril F et al. Long-Term Pioglitazone Treatment for Patients With Nonalcoholic Steatohepatitis and Prediabetes or Type 2 Diabetes Mellitus. Ann Intern Med. 2016; 165: 305. http://doi.org/10.7326/M15-1774.
28. Xu R, Tao A, Zhang S et al. Association between Vitamin E and Non-Alcoholic Steatohepatitis: A Meta-Analysis. Int J Clin Exp Med. 2015; 8: 3924-34.
29. Klein EA, Thompson Jr IM, Tangen CM et al. Vitamin E and the risk of prostate cancer: the Selenium and Vitamin E Cancer Prevention Trial (SELECT). JAMA. 2011; 306: 1549-56.
30. Ayada I, van Kleef LA, Zhang H et al. Dissecting the MultifacetedImpact of Statin Use on Fatty Liver Disease: A Multidimensional Study. EBioMedicine. 2023; 87: 104392. http://doi.org/10.1016/j.ebiom.2022.104392.
31. Gorczyca-Głowacka I, Wełnicki M, Mamcarz A et al. Metabolic Associated Fatty Liver Disease and Cardiovascular Risk: The Expert Opinion of the Working Group on Cardiovascular Pharmacotherapy of the Polish Cardiac Society. Kardiol Pol. 2023; 81: 207-14. http://doi.org/10.33963/KP.a2023.0022.
32. Noureddin M, Rinella M, Taub R et al. Effects of resmetirom on metabolic-dysfunction associated steatohepatitis in patients with weight loss and/or diabet taking glucagon-like peptide-1 receptor agonists and other diabetes therapies: a secondary analysis of the MAESTRO-NASH trial. Aliment Pharmacol Ther. 2025; 62(11-12): 1089-99. http://doi.org/ 10.1111/apt.70382.
33. Kokkorakis M, Boutari C, Hill MA et al. Resmetirom, the first approved drug for the management of metabolic dysfunction-associated steatohepatitis: trials, opportunities, and challenges. Metabolism. 2024; 154: 155835.
34. Sanyal AJ, Newsome PN, Kliers I et al.; ESSENCE Study Group. Phase 3 trial of semaglutide in metabolic dysfunction-associated steatohepatitis. N Engl J Med. 2025; 392: 2089-99.
35. Dufour J, Oneta CM, Gonvers J et al. Randomized Placebo-Controlled Trial of Ursodeoxycholic Acid With Vitamin E in Nonalcoholic Steatohepatitis. Clin Gastroenterol Hepatol. 2006; 4: 1537-43. http://doi.org/10.1016/j.cgh.2006.09.025.
36. Ratziu V, de Ledinghen V, Oberti F et al. A Randomized Controlled Trial of High Dose Ursodesoxycholic Acid for Nonalcoholic Steatohepatitis. J Hepatol. 2011; 54: 1011-9. http://doi.org/10.1016/j.jhep.2010.08.030.
37. Lindor KD, Kowdley KV, Heathcote EJ et al. Ursodeoxycholic acid for treatment of nonalcoholic steatohepatitis: results of a randomized trial. Hepatology. 2004; 39: 770-8.
38. Hrncir T, Hrncirova L, Kverka M et al. Gut Microbiota and NAFLD: Pathogenetic Mechanisms, Microbiota Signatures, and Therapeutic Interventions. Microorganisms. 2021; 9: 957. http://doi.org/10.3390/microorganisms9050957.
39. Tang R, Wei Y, Li Y et al. Gut Microbial Profile Is Altered in Primary Biliary Cholangitis and Partially Restored after UDCA Therapy. Gut. 2018; 67: 534-41. http://doi.org/10.1136/gutjnl-2016-313332.
40. Białczyk A, Rajewska A, Junik R et al. The Role of Probiotics in Managing Metabolic-Associated Fatty Liver Disease: An Updated Review. Nutr Food Sci. 2024; 12(2): 490-501. http://doi.org/10.12944/CRNFSJ.12.2.2.
41. Partyka M, Piotrowski D, Partyka P et al. Six Months of Thiazolidine Carboxylic Acid Treatment Causes Significant Improvement in FibroTest in Patients with Non-Alcoholic Fatty Liver Disease. J Gastroenterol Hepatol Endosc. 2022; 7(1): 1110.