Pięć profili pacjentów, u których warto rozważyć terapię bupropionem. Praktyczne pozycjonowanie leku w świetle aktualnych danych Artykuł przeglądowy
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
Opublikowane:
paź 20, 2026
Słowa kluczowe:
bupropion, depresja, otyłość, dysfunkcje seksualne, uzależnienie od nikotyny, depresja sezonowa
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Abstrakt
Wybór leku przeciwdepresyjnego powinien uwzględniać nie tylko jego skuteczność, lecz także profil objawów, współchorobowość, działania niepożądane i preferencje pacjenta. Bupropion wyróżnia się mechanizmem związanym głównie z modulacją przekaźnictwa noradrenergicznego i dopaminergicznego oraz korzystnym profilem klinicznym: niewielkim ryzykiem dysfunkcji seksualnych, neutralnym lub korzystnym wpływem na masę ciała, brakiem typowego działania sedatywnego i możliwością zastosowania u osób uzależnionych od nikotyny.
Nowsze dane pozwalają lepiej pozycjonować bupropion wobec innych leków przeciwdepresyjnych. W dużym badaniu obejmującym ponad 183 tys. osób powodował on najmniejszy przyrost masy ciała spośród ośmiu często stosowanych antydepresantów. Zaburzenia orgazmu występowały blisko dwukrotnie rzadziej niż podczas leczenia escitalopramem, a w terapii uzależnienia od nikotyny bupropion zwiększa prawdopodobieństwo długoterminowej abstynencji w porównaniu z placebo. Jest także jedynym lekiem przeciwdepresyjnym mającym w USA swoiste wskazanie do profilaktyki sezonowych epizodów dużej depresji. W artykule omówiono pięć praktycznych profili pacjentów, u których warto rozważyć bupropion – chorych: z depresją i otyłością lub zespołem metabolicznym, z zaburzeniami funkcji seksualnych, z uzależnieniem od nikotyny, z depresją sezonową oraz z częściową odpowiedzią na dotychczasowe leczenie. Przedstawiono również jego potencjalne zastosowanie u dorosłych z ADHD oraz najważniejsze zasady bezpieczeństwa terapii.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Jak cytować
Dudek, D. (2026). Pięć profili pacjentów, u których warto rozważyć terapię bupropionem. Praktyczne pozycjonowanie leku w świetle aktualnych danych. Medycyna Faktów , 19(2(71), 284-293. https://doi.org/10.24292/01.MF.0226.19
Numer
Dział
Artykuły
Copyright by Medical Education. All rights reserved.
Bibliografia
1. Lam RW, Kennedy SH, Adams C et al. Canadian Network for Mood and Anxiety Treatments (CANMAT) 2023 Update on Clinical Guidelines for Management of Major Depressive Disorder in Adults. Can J Psychiatry. 2024; 69(9): 641-87. http://doi.org/10.1177/07067437241245384.
2. Dunlop BW, Nemeroff CB. The role of dopamine in the pathophysiology of depression. Arch Gen Psychiatry. 2007; 64(3): 327-37. http://doi.org/10.1001/archpsyc.64.3.327.
3. Fava M, Rush AJ, Thase ME et al. 15 years of clinical experience with bupropion HCl: from bupropion to bupropion SR to bupropion XL. Prim Care Companion J Clin Psychiatry. 2005; 7(3): 106-13. http://doi.org/10.4088/PCC.v07n0305.
4. Patel K, Allen S, Haque MN et al. Bupropion: a systematic review and meta-analysis of effectiveness as an antidepressant. Ther Adv Psychopharmacol. 2016; 6(2): 99-144. http://doi.org/10.1177/2045125316629071.
5. Cooper JA, Tucker VL, Papakostas GI. Resolution of sleepiness and fatigue: a comparison of bupropion and selective serotonin reuptake inhibitors in subjects with major depressive disorder achieving remission at doses approved in the European Union. J Psychopharmacol. 2014; 28(2): 118-24. http://doi.org/10.1177/0269881113514878.
6. Petimar J, Young JG, Yu H et al. Medication-induced weight change across common antidepressant treatments: a target trial emulation study. Ann Intern Med. 2024; 177(8): 993-1003. http://doi.org/10.7326/M23-2742.
7. Clayton AH, Croft HA, Horrigan JP et al. Bupropion extended release compared with escitalopram: effects on sexual functioning and antidepressant efficacy in 2 randomized, double-blind, placebo-controlled studies. J Clin Psychiatry. 2006; 67(5): 736-46. http://doi.org/10.4088/JCP.v67n0507.
8. Hajizadeh A, Howes S, Theodoulou A et al. Antidepressants for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2023; 5(5): CD000031. http://doi.org/10.1002/14651858.CD000031.pub6.
9. Gartlehner G, Nussbaumer-Streit B, Gaynes BN et al. Second-generation antidepressants for preventing seasonal affective disorder in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2019; 3(3): CD011268. http://doi.org/10.1002/14651858.CD011268.pub2.
10. Mohamed S, Johnson GR, Chen P et al. Effect of antidepressant switching vs augmentation on remission among patients with major depressive disorder unresponsive to antidepressant treatment: the VAST-D randomized clinical trial. JAMA. 2017; 318(2): 132-45. http://doi.org/10.1001/jama.2017.8036.
11. Pinzi M, Cuomo A, Koukouna D et al. Efficacy and tolerability of bupropion in major depressive disorder with comorbid anxiety symptoms: a systematic review. Int J Mol Sci. 2025; 26(24): 11767. http://doi.org/10.3390/ijms262411767.
12. Samochowiec J, Dudek D, Kucharska-Mazur J et al. Leczenie farmakologiczne epizodu depresji i zaburzeń depresyjnych nawracających – wytyczne Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i Konsultanta Krajowego ds. Psychiatrii Dorosłych. Psychiatr Pol. 2021; 55(2): 235-59. http://doi.org/10.12740/PP/OnlineFirst/132496.
13. Pillinger T, Arumuham A, McCutcheon RA et al. The effects of antidepressants on cardiometabolic and other physiological parameters: a systematic review and network meta-analysis. Lancet. 2025; 406(10515): 2063-77. http://doi.org/10.1016/S0140-6736(25)01293-0.
14. Anderson JW, Greenway FL, Fujioka K et al. Bupropion SR enhances weight loss: a 48-week double-blind, placebo-controlled trial. Obes Res. 2002; 10(7): 633-41. http://doi.org/10.1038/oby.2002.86.
15. Chokka PR, Hankey JR. Assessment and management of sexual dysfunction in the context of depression. Ther Adv Psychopharmacol. 2018; 8(1): 13-23. http://doi.org/10.1177/2045125317720642.
16. Segraves RT, Kavoussi R, Hughes AR et al. Evaluation of sexual functioning in depressed outpatients: a double-blind comparison of sustained-release bupropion and sertraline treatment. J Clin Psychopharmacol. 2000; 20(2): 122-8. http://doi.org/10.1097/00004714-200004000-00002.
17. bbWinter J, Curtis K, Hu B et al. Sexual dysfunction with major depressive disorder and antidepressant treatments: impact, assessment, and management. Expert Opin Drug Saf. 2022; 21(7): 913-30. http://doi.org/10.1080/14740338.2022.2049753.
18. Dagostin Ferraz S, Kuyunga L, Rech P et al. Sexual dysfunction associated with selective serotonin reuptake inhibitors in adults with depression: a systematic review and meta-analysis. Eur J Clin Pharmacol. 2026; 82: 82. http://doi.org/10.1007/s00228-026-04011-z.
19. de Aquino ACQ, Sarmento ACA, Teixeira RLA et al. Pharmacological treatment of antidepressant-induced sexual dysfunction in women: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Clinics (Sao Paulo). 2025; 80: 100602. http://doi.org/10.1016/j.clinsp.2025.100602.
20. Wojnar M, Wierzbiński P, Samochowiec J et al. Postępowanie w uzależnieniu od nikotyny u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi – zalecenia Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego – część II. Psychiatr Pol. 2024; 58(3): 419-31. http://doi.org/10.12740/PP/OnlineFirst/161774.
21. Trivedi MH, Walker R, Ling W et al. Bupropion and naltrexone in methamphetamine use disorder. N Engl J Med. 2021; 384(2): 140-53. http://doi.org/10.1056/NEJMoa2020214.
22. Clinical Guideline Committee (CGC) Members; ASAM Team; AAAP Team; IRETA Team. The ASAM/AAAP Clinical Practice Guideline on the Management of Stimulant Use Disorder. J Addict Med. 2024; 18(1S Suppl 1): 1-56. http://doi.org/10.1097/ADM.0000000000001299.
23. Rybakowski J. Czterdziestolecie choroby afektywnej sezonowej. Psychiatr Pol. 2024; 58(5): 747-59. http://doi.org/10.12740/PP/186721.
24. Bausch Health US, LLC. WELLBUTRIN XL (bupropion hydrochloride extended-release tablets). Full Prescribing Information. Revised November 2025. DailyMed, U.S. National Library of Medicine.
25. Belge JB, Sabbe ACF, Sabbe BGCC. When is pharmacotherapy necessary for the treatment of seasonal affective disorder? Expert Opin Pharmacother. 2022; 23(11): 1243-5. http://doi.org/10.1080/14656566.2022.2100696.
26. Pjrek E, Friedrich ME, Cambioli L et al. The efficacy of light therapy in the treatment of seasonal affective disorder: a meta-analysis of randomized controlled trials. Psychother Psychosom. 2020; 89(1): 17-24. http://doi.org/10.1159/000502891.
27. Geoffroy PA, Schroder CM, Reynaud E et al. Efficacy of light therapy versus antidepressant drugs, and of the combination versus monotherapy, in major depressive episodes: a systematic review and meta-analysis. Sleep Med Rev. 2019; 48: 101213. http://doi.org/10.1016/j.smrv.2019.101213.
28. Lenze EJ, Mulsant BH, Roose SP et al. Antidepressant augmentation versus switch in treatment-resistant geriatric depression. N Engl J Med. 2023; 388(12): 1067-79. http://doi.org/10.1056/NEJMoa2204462.
29. Verbeeck W, Bekkering GE, Van den Noortgate W et al. Bupropion for attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2017; 10(10): CD009504. http://doi.org/10.1002/14651858.CD009504.pub2.
30. Ostinelli EG, Schulze M, Zangani C et al. Comparative efficacy and acceptability of pharmacological, psychological, and neurostimulatory interventions for ADHD in adults: a systematic review and component network meta-analysis. Lancet Psychiatry. 2025; 12(1): 32-43. http://doi.org/10.1016/S2215-0366(24)00360-2.
2. Dunlop BW, Nemeroff CB. The role of dopamine in the pathophysiology of depression. Arch Gen Psychiatry. 2007; 64(3): 327-37. http://doi.org/10.1001/archpsyc.64.3.327.
3. Fava M, Rush AJ, Thase ME et al. 15 years of clinical experience with bupropion HCl: from bupropion to bupropion SR to bupropion XL. Prim Care Companion J Clin Psychiatry. 2005; 7(3): 106-13. http://doi.org/10.4088/PCC.v07n0305.
4. Patel K, Allen S, Haque MN et al. Bupropion: a systematic review and meta-analysis of effectiveness as an antidepressant. Ther Adv Psychopharmacol. 2016; 6(2): 99-144. http://doi.org/10.1177/2045125316629071.
5. Cooper JA, Tucker VL, Papakostas GI. Resolution of sleepiness and fatigue: a comparison of bupropion and selective serotonin reuptake inhibitors in subjects with major depressive disorder achieving remission at doses approved in the European Union. J Psychopharmacol. 2014; 28(2): 118-24. http://doi.org/10.1177/0269881113514878.
6. Petimar J, Young JG, Yu H et al. Medication-induced weight change across common antidepressant treatments: a target trial emulation study. Ann Intern Med. 2024; 177(8): 993-1003. http://doi.org/10.7326/M23-2742.
7. Clayton AH, Croft HA, Horrigan JP et al. Bupropion extended release compared with escitalopram: effects on sexual functioning and antidepressant efficacy in 2 randomized, double-blind, placebo-controlled studies. J Clin Psychiatry. 2006; 67(5): 736-46. http://doi.org/10.4088/JCP.v67n0507.
8. Hajizadeh A, Howes S, Theodoulou A et al. Antidepressants for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2023; 5(5): CD000031. http://doi.org/10.1002/14651858.CD000031.pub6.
9. Gartlehner G, Nussbaumer-Streit B, Gaynes BN et al. Second-generation antidepressants for preventing seasonal affective disorder in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2019; 3(3): CD011268. http://doi.org/10.1002/14651858.CD011268.pub2.
10. Mohamed S, Johnson GR, Chen P et al. Effect of antidepressant switching vs augmentation on remission among patients with major depressive disorder unresponsive to antidepressant treatment: the VAST-D randomized clinical trial. JAMA. 2017; 318(2): 132-45. http://doi.org/10.1001/jama.2017.8036.
11. Pinzi M, Cuomo A, Koukouna D et al. Efficacy and tolerability of bupropion in major depressive disorder with comorbid anxiety symptoms: a systematic review. Int J Mol Sci. 2025; 26(24): 11767. http://doi.org/10.3390/ijms262411767.
12. Samochowiec J, Dudek D, Kucharska-Mazur J et al. Leczenie farmakologiczne epizodu depresji i zaburzeń depresyjnych nawracających – wytyczne Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i Konsultanta Krajowego ds. Psychiatrii Dorosłych. Psychiatr Pol. 2021; 55(2): 235-59. http://doi.org/10.12740/PP/OnlineFirst/132496.
13. Pillinger T, Arumuham A, McCutcheon RA et al. The effects of antidepressants on cardiometabolic and other physiological parameters: a systematic review and network meta-analysis. Lancet. 2025; 406(10515): 2063-77. http://doi.org/10.1016/S0140-6736(25)01293-0.
14. Anderson JW, Greenway FL, Fujioka K et al. Bupropion SR enhances weight loss: a 48-week double-blind, placebo-controlled trial. Obes Res. 2002; 10(7): 633-41. http://doi.org/10.1038/oby.2002.86.
15. Chokka PR, Hankey JR. Assessment and management of sexual dysfunction in the context of depression. Ther Adv Psychopharmacol. 2018; 8(1): 13-23. http://doi.org/10.1177/2045125317720642.
16. Segraves RT, Kavoussi R, Hughes AR et al. Evaluation of sexual functioning in depressed outpatients: a double-blind comparison of sustained-release bupropion and sertraline treatment. J Clin Psychopharmacol. 2000; 20(2): 122-8. http://doi.org/10.1097/00004714-200004000-00002.
17. bbWinter J, Curtis K, Hu B et al. Sexual dysfunction with major depressive disorder and antidepressant treatments: impact, assessment, and management. Expert Opin Drug Saf. 2022; 21(7): 913-30. http://doi.org/10.1080/14740338.2022.2049753.
18. Dagostin Ferraz S, Kuyunga L, Rech P et al. Sexual dysfunction associated with selective serotonin reuptake inhibitors in adults with depression: a systematic review and meta-analysis. Eur J Clin Pharmacol. 2026; 82: 82. http://doi.org/10.1007/s00228-026-04011-z.
19. de Aquino ACQ, Sarmento ACA, Teixeira RLA et al. Pharmacological treatment of antidepressant-induced sexual dysfunction in women: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Clinics (Sao Paulo). 2025; 80: 100602. http://doi.org/10.1016/j.clinsp.2025.100602.
20. Wojnar M, Wierzbiński P, Samochowiec J et al. Postępowanie w uzależnieniu od nikotyny u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi – zalecenia Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego – część II. Psychiatr Pol. 2024; 58(3): 419-31. http://doi.org/10.12740/PP/OnlineFirst/161774.
21. Trivedi MH, Walker R, Ling W et al. Bupropion and naltrexone in methamphetamine use disorder. N Engl J Med. 2021; 384(2): 140-53. http://doi.org/10.1056/NEJMoa2020214.
22. Clinical Guideline Committee (CGC) Members; ASAM Team; AAAP Team; IRETA Team. The ASAM/AAAP Clinical Practice Guideline on the Management of Stimulant Use Disorder. J Addict Med. 2024; 18(1S Suppl 1): 1-56. http://doi.org/10.1097/ADM.0000000000001299.
23. Rybakowski J. Czterdziestolecie choroby afektywnej sezonowej. Psychiatr Pol. 2024; 58(5): 747-59. http://doi.org/10.12740/PP/186721.
24. Bausch Health US, LLC. WELLBUTRIN XL (bupropion hydrochloride extended-release tablets). Full Prescribing Information. Revised November 2025. DailyMed, U.S. National Library of Medicine.
25. Belge JB, Sabbe ACF, Sabbe BGCC. When is pharmacotherapy necessary for the treatment of seasonal affective disorder? Expert Opin Pharmacother. 2022; 23(11): 1243-5. http://doi.org/10.1080/14656566.2022.2100696.
26. Pjrek E, Friedrich ME, Cambioli L et al. The efficacy of light therapy in the treatment of seasonal affective disorder: a meta-analysis of randomized controlled trials. Psychother Psychosom. 2020; 89(1): 17-24. http://doi.org/10.1159/000502891.
27. Geoffroy PA, Schroder CM, Reynaud E et al. Efficacy of light therapy versus antidepressant drugs, and of the combination versus monotherapy, in major depressive episodes: a systematic review and meta-analysis. Sleep Med Rev. 2019; 48: 101213. http://doi.org/10.1016/j.smrv.2019.101213.
28. Lenze EJ, Mulsant BH, Roose SP et al. Antidepressant augmentation versus switch in treatment-resistant geriatric depression. N Engl J Med. 2023; 388(12): 1067-79. http://doi.org/10.1056/NEJMoa2204462.
29. Verbeeck W, Bekkering GE, Van den Noortgate W et al. Bupropion for attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2017; 10(10): CD009504. http://doi.org/10.1002/14651858.CD009504.pub2.
30. Ostinelli EG, Schulze M, Zangani C et al. Comparative efficacy and acceptability of pharmacological, psychological, and neurostimulatory interventions for ADHD in adults: a systematic review and component network meta-analysis. Lancet Psychiatry. 2025; 12(1): 32-43. http://doi.org/10.1016/S2215-0366(24)00360-2.