Zastosowanie atomoksetyny u osób z ADHD Artykuł przeglądowy

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Tomasz M. Gondek
Agata Todzia-Kornaś

Abstrakt

Artykuł omawia zastosowanie atomoksetyny w leczeniu ADHD u dorosłych, szczególnie w sytuacjach, gdy leki psychostymulujące są przeciwwskazane, nieskuteczne lub źle tolerowane. Atomoksetyna działa poprzez hamowanie wychwytu zwrotnego noradrenaliny, a pośrednio zwiększa także dostępność dopaminy w korze przedczołowej, co poprawia koncentrację, kontrolę impulsów i ogranicza nadpobudliwość. W przeciwieństwie do psychostymulantów jej efekt rozwija się stopniowo – pierwsze korzyści pojawiają się zwykle po kilku tygodniach, a pełny efekt po około trzech miesiącach. Lek jest szczególnie przydatny u pacjentów z ADHD współwystępującym z lękiem, depresją, historią uzależnień lub ryzykiem nadużywania stymulantów. W artykule podkreślono konieczność ostrożnego dawkowania, zwłaszcza u osób wolno metabolizujących lek lub przyjmujących inhibitory CYP2D6, ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Omówiono także możliwość terapii skojarzonej atomoksetyną i metylofenidatem, stosowanej głównie wtedy, gdy monoterapia nie przynosi wystarczających efektów. Przedstawione przypadki kliniczne pokazują skuteczność atomoksetyny u pacjentów, u których metylofenidat wywoływał nasilony lęk lub objawy psychotyczne. Podsumowując, atomoksetyna stanowi wartościową i bezpieczną alternatywę dla psychostymulantów oraz ważne narzędzie w zindywidualizowanym leczeniu ADHD.

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Dział
Artykuły

Bibliografia

1. Gondek TM, Stramecki F, Cieśla M et al. Assessment and management of adults with ADHD. Guidelines of the Specialty Training Section of the Polish Psychiatric Association and a coalition of organizations for people with ADHD – update, 2025. Psychiatria Spersonalizowana/Personalized Psychiatry. 2025; 4(1): 80-115. http://doi.org/10.5114/psychs.2025.154273.
2. Gondek TM. Zastosowanie atomoksetyny jako preferowanego leku u dorosłych z ADHD w praktyce klinicznej. Medycyna Faktów. 2025; 1(66): 134-9. http://doi.org/10.24292/01.MF.0125.20.
3. Creighton CJ, Ramabadran K, Ciccone PE et al. Synthesis and biological evaluation of the major metabolite of atomoxetine: elucidation of a partial kappa-opioid agonist effect. Bioorg Med Chem Lett. 2004; 14(15): 4083-5. http://doi.org/10.1016/j.bmcl.2004.05.018.
4. Sauer JM, Ring BJ, Witcher JW. Clinical pharmacokinetics of atomoxetine. Clin Pharmacokinet. 2005; 44(6): 571-90. http://doi.org/10.2165/00003088-200544060-00002.
5. Stahl SM. Stahl’s Essential Psychopharmacology: Neuroscientific Basis and Practical Applications. 5th ed. Cambridge University Press, 2021.
6. Wietecha LA, Clemow DB, Buchanan AS et al. Atomoxetine Increased Effect over Time in Adults with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Treated for up to 6 Months: Pooled Analysis of Two Double-Blind, Placebo-Controlled, Randomized Trials. CNS Neurosci Ther. 2016; 22(7): 546-57. http://doi.org/10.1111/cns.12533.
7. APILAM. Atomoxetine Hydrochloride. At: e-lactancia.org. APILAM: association for promotion of and cultural and scientific research into breastfeeding; 2002 updated 14 Apr 2026.
8. Wolańczyk T, Brzozowska Z. Łączenie metylofenidatu i atomoksetyny w terapii zespołu nadpobudliwości psychoruchowej – narracyjny przegląd piśmiennictwa. Psychiatr Psychol Klin. 2021; 21: 274-80.
9. Cheng T, Boileau AJ. Effectiveness of Atomoxetine and Stimulant Combination in Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) Treatment: A Systematic Review. Cureus. 2025; 17(2): e79378.
10. Clemow DB, Nyhuis AW, Robinson RL. Clinical Impact of Not Achieving Recommended Dose on Duration of Atomoxetine Treatment in Adults with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder. CNS Neurosci Ther. 2016; 22(12): 970-8. http://doi.org/10.1111/cns.12595.
11. Ozbaran B, Kose S, Yuzuguldu O et al. Combined methylphenidate and atomoxetine pharmacotherapy in attention deficit hyperactivity disorder. World J Biol Psychiatry. 2015; 16(8): 619-24. http://doi.org/10.3109/15622975.2015.1051109.
12. Park HN, Kong NY, Kim HC et al. Effectiveness and Tolerability of Combination Pharmacotherapy With Stimulant and Non-Stimulant in Children With Attention Deficit Hyperactivity Disorder. J Korean Acad Child Adolesc Psychiatry. 2024; 35(1): 82-9. http://doi.org/10.5765/jkacap.230048.
13. Bahn GH, Seo K. Combined Medication with Stimulants and Non-stimulants for Attention-deficit/hyperactivity Disorder. Clin Psychopharmacol Neurosci. 2021; 19(4): 705-11. http://doi.org/10.9758/cpn.2021.19.4.705.
14. Clemow DB, Mason OW, Sarkis EH et al. Atomoxetine monotherapy compared with combination therapy for the treatment of ADHD: a retrospective chart review study. Expert Rev Neurother. 2015; 15(11): 1353-66. http://doi.org/10.1586/14737175.2015.1102060.
15. Ishizuya A, Enomoto M, Tachimori H et al. Risk factors for low adherence to methylphenidate treatment in pediatric patients with attention-deficit/hyperactivity disorder. Sci Rep. 2021; 11(1): 1707. http://doi.org/10.1038/s41598-021-81416-z.