Konsekwencje nieleczonej lub źle leczonej astmy u dzieci Artykuł przeglądowy

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Adam J. Sybilski

Abstrakt

Astma jest najczęstszą przewlekłą chorobą dolnych dróg oddechowych u dzieci. Zwykle rozpoczyna się we wczesnym dzieciństwie, ma niestabilny i nieprzewidywalny przebieg. Zarówno przyczyny, jak i prawdopodobne mechanizmy patologiczne przeplatają się wzajemnie. U podłoża astmy leży proces zapalny w drogach oddechowych, w którego wyniku występują skurcz mięśniówki oskrzeli, pogrubienie ściany dróg oddechowych oraz wzmożone wydzielanie śluzu. Do czynników wpływających na złą kontrolę astmy, częste zaostrzenia zaliczamy: błędne rozpoznanie, nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich, złą technikę podawania leków, niedostosowanie sprzętu do wieku dziecka, złą dawkę leku wziewnego, narażenie na czynniki drażniące i nasilające chorobę oraz brak leczenia współistniejącego nieżytu nosa. Konsekwencjami nieleczonej lub źle leczonej astmy u dzieci są: remodeling, upośledzenie rozwoju płuc, zwiększone ryzyko chorób płuc u dorosłych, częste zaostrzenia i infekcje dróg oddechowych, zahamowanie tempa wzrastania, otyłość, ograniczenie wydolności oddechowej i aktywności fizycznej, zaburzenia snu, obniżona jakość życia, absencja w szkole i gorsze wyniki w nauce oraz problemy psychiczne. Aby uniknąć niekorzystnych konsekwencji astmy u dzieci, należy wcześnie rozpoznać chorobę i prawidłowo ją leczyć, stosować odpowiednie, bezpieczne leki i techniki podawania, kontrolować i weryfikować postępowanie terapeutyczne, unikać czynników drażniących i nasilających objawy, edukować opiekunów i pacjentów, zachęcać do aktywności fizycznej, uprawiania sportów oraz redukcji masy ciała dzieci otyłych.

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Jak cytować
Sybilski , A. J. (2021). Konsekwencje nieleczonej lub źle leczonej astmy u dzieci . Alergoprofil, 17(1), 11-16. https://doi.org/10.24292/01.AP.171300121
Dział
THERAPY

Bibliografia

1. Samoliński B, Sybilski AJ, Raciborski F et al. Występowanie astmy oskrzelowej u dzieci, młodzieży i młodych dorosłych w Polsce w świetle badania ECAP. Alerg Astma Immunol. 2009; 14(1): 27-34.
2. Papadopoulos NG, Arakawa H, Carlsen KH et al. International consensus on (icon) pediatric asthma. Allergy. 2012; 67: 976-97.
3. Global Strategy for Asthma Management and Prevention (2020 update). https://ginasthma.org/reports (access: 16.12.2020).
4. Carroll W, Clayton S, Frost S et al. If it’s ‘only’ asthma, why are children still dying? Arch Dis Child. 2020; 105: 494-8.
5. Asher I, Pearce N. Global burden of asthma among children. Int J Tuberc Lung Dis. 2014; 18: 1269-78.
6. Herrera AM, Fitzgerald DA. Question 1: Why do children still die from asthma? Paediatr Respir Rev. 2018; 27: 40-3.
7. Connett GJ, Connett LA, Thomas M. Determining the reasons for poorly controlled asthma in an adolescent. BMJ. 2019; 364: l75.
8. Doniec Z, Mastalerz-Migas A, Bręborowicz A et al. Re- KOMendacje Postępowania w astmie wczesnodziecięcej dla lekarzy Podstawowej Opieki Zdrowotnej – KOMPAS POZ. Fam Med Prim Care Rev. 2016; 18(2): 181-219.
9. Malmström K, Lohi J, Sajantila A et al. Immunohistology and remodeling in fatal pediatric and adolescent asthma. Respir Res. 2017; 18: 94.
10. D’Amato G, Vitale C, Lanza M et al. Near fatal asthma: treatment and prevention. Eur Ann Allergy Clin Immunol. 2016; 48(4): 116-22.
11. Strunk RC, Weiss ST, Yates KP et al. Mild to moderate asthma affects lung growth in children and adolescents. J Allergy Clin Immunol. 2006; 118(5): 1040-7.
12. Tagiyeva N, Devereux G, Fielding S et al. Outcomes of Childhood Asthma and Wheezy Bronchitis. A 50-Year Cohort Study. Am J Respir Crit Care Med. 2016; 193: 23-30.
13. Ma H, Yuanyuan Li Y, Tang L et al. Impact of childhood wheezing on lung function in adulthood: A meta-analysis. PLoS One. 2018; 13: e0192390.
14. Engelkes M, Janssens HM, de Ridder MA et al. Real life data on incidence and risk factors of severe asthma exacerbations in children in primary care. Respir Med. 2016; 119: 48-54.
15. Priante E, Cavicchiolo ME, Baraldi E. RSV infection and respiratory sequelae. Minerva Pediatr. 2018; 70: 623-33.
16. Kumar S, Roy RD, Sethi GR et al. Mycoplasma pneumoniae infection and asthma in children. Trop Doct. 2019; 49: 117-9.
17. Zomer-Kooijker K, Uiterwaal CS, Verschueren KJ et al. Respiratory tract infections and asthma control in children. Respir Med. 2014; 108: 1446-52.
18. McCowan C, Neville RG, Thomas GE et al. Effect of asthma and its treatment on growth: four year follow up of cohort of children from general practices in Tayside, Scotland. BMJ. 1998; 316: 668-72.
19. Zhang L, Prietsch SOM, Ducharme FM. Inhaled corticosteroids in children with persistent asthma: effects on growth. Cochrane Database Syst Rev. 2014; (7): CD009471.
20. Rotteveel J, Potkamp J, Holl H et al. Growth during early childhood in asthmatic children: relation to inhalation steroid dose and clinical severity score. Horm Res. 2003; 59(5): 234-8.
21. Lai L, Zhang T, Zeng X et al. Association between Physician-Diagnosed Asthma and Weight Status among Chinese Children: The Roles of Lifestyle Factors Int J Environ Res Public Health. 2020; 17: 1599.
22. Lang JE, Holbrook JT, Wise RA et al; American Lung Association- Asthma Clinical Research Centers. Obesity in children with poorly controlled asthma: Sex differences. Pediatr Pulmonol. 2013; 48(9): 847-56.
23. Vahlkvist S, Pedersen S. Fitness, daily activity, and body composition in children with newly diagnosed, untreated asthma. Allergy. 2009; 64: 1649-55.
24. Lam KM, Yang YH, Wang CL et al. Physical Activity in School-Aged Children with Asthma in an Urban City of Taiwan. Pediatr Neonatol. 2016; 57(4): 333-7.
25. West SL, Banks L, Schneiderman JE et al. Physical activity for children with chronic disease; a narrative review and practical applications. BMC Pediatrics. 2019; 19: 12.
26. Vahlkvist S, Inman MD, Pedersen S. Effect of asthma treatment on fitness, daily activity and body composition in children with asthma. Allergy. 2010; 65: 1464-71.
27. Holderness H, Chin N, Ossip DJ et al. Physical Activity, Restrictions in Activity, and Body Mass Index among Urban Children with Persistent Asthma. Ann Allergy Asthma Immunol. 2017; 118: 433-8.
28. Banasiak NC. Understanding the Relationship Between Asthma and Sleep in the Pediatric Population. J Pediatr Health Care. 2016; 30(6): 546-50.
29. Fagnano M, Bayer AL, Isensee CA et al. Nocturnal asthma symptoms and poor sleep quality among urban school children with asthma. Acad Pediatr. 2011; 11(6): 493-9.
30. Mitchell DK, Kopel SJ, Williams B et al. The Association Between Asthma and Sleep in Urban Adolescents With Undiagnosed Asthma. J Sch Health. 2015; 85: 519-26.
31. Garrison MM, Lozano P, Christakis DA. Controller medication use and sleep problems in pediatric asthma. Arch Pediatr Adolesc Med. 2011; 165: 826-30.
32. Gerber L. Sleep deprivation in children: A growing public health concern. Nursing. 2014; 44: 51-4.
33. Everhart RS, Fiese BH. Asthma severity and child quality of life in pediatric asthma: A systematic review. Patient Educ Couns. 2009; 75: 162-8.
34. Li Z, Huang IC, Thompson L et al. The relationship between asthma control, daytime sleepiness, and quality of life among children with asthma: A path analysis. Sleep Med. 2013; 14: 641-7.
35. van Maanen A, Wijga AH, Gehring U et al. Sleep in children with asthma: Results of the PIAMA study. Eur Respir J. 2013; 41: 832-7.
36. Roncada C, de Souza RG, Costa D et al. Pediatric asthma: impact of the disease in children receiving outpatient treatment in southern brazil. Rev Paul Pediatr. 2020; 38: e2018398.
37. Shohat T, Graif Y, Garty BZ et al. The child with asthma at school: results from a national asthma survey among schoolchildren in Israel. J Adolesc Health. 2005; 37: 275-80.
38. Johnson SB, Spin P, Connolly F et al. Asthma and Attendance in Urban Schools. Prev Chronic Dis. 2019; 16: E148.
39. Gottfried MA. Evaluating the relationship between student attendance and achievement in urban elementary and middle schools: an instrumental variables approach. Am Educ Res J. 2010; 47: 434-65.
40. Mizan SS, Shendell DG, Rhoads GG. Absence, extended absence, and repeat tardiness related to asthma status among elementary school children. J Asthma. 2011; 48: 228-34.
41. Opolski M, Wilson I. Asthma and depression: a pragmatic review of the literature and recommendations for future research. Clin Pract Epidemiol Ment Health. 2005; 1: 18.
42. Mrazek DA. Psychiatric complications of pediatric asthma. Ann Allergy. 1992; 69: 285-90.
43. Doğru H, Sürer-Adanır A, Özatalay E. Psychopathology, health-related quality-of-life and parental attitudes in pediatric asthma. J Asthma. 2019; 56: 1204-11.