Trazodon jako lek pierwszego rzutu w leczeniu depresji. Znaczenie badania TED, danych randomizowanych i współczesnych rekomendacji Artykuł przeglądowy

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Dominika Dudek

Abstrakt

Trazodon, lek z grupy antagonistów receptorów serotoninergicznych i inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SARI), zajmuje ważniejsze miejsce w leczeniu epizodu depresji jednobiegunowej, zwłaszcza po wprowadzeniu nowoczesnej formulacji o przedłużonym uwalnianiu (XR). Jego wielomodalny mechanizm działania, obejmujący jednocześnie antagonizm receptorów 5-HT2A/2C oraz hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny, pozwala na równoczesne oddziaływanie na kluczowe domeny depresji: obniżony nastrój, towarzyszący często lęk, zaburzenia snu, anhedonię i upośledzenie funkcjonowania. Dane z badań randomizowanych oraz wyniki licznych analiz naturalistycznych i programu TED potwierdzają skuteczność przeciwdepresyjną trazodonu, szybki początek jego działania i korzystny profil tolerancji. Trazodon wyróżnia się szczególnie dobrą skutecznością w zakresie poprawy snu oraz redukcji anhedonii i objawów lękowych, co przekłada się na większą szansę uzyskania pełnej remisji i poprawę jakości życia. W porównaniu z selektywnymi inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) cechuje się mniejszym ryzykiem wywołania dysfunkcji seksualnych oraz mniejszym nasilaniem wczesnego pobudzenia i bezsenności. Nowoczesna formulacja XR umożliwia dawkowanie raz na dobę i zapewnia stabilny profil farmakokinetyczny oraz sprzyja lepszej adherencji. Zgodnie z aktualnymi polskimi rekomendacjami trazodon jest uznawany za lek pierwszego rzutu w leczeniu depresji i jest szczególnie przydatny u pacjentów z bezsennością, nasilonym lękiem, anhedonią lub nietolerujących terapii SSRI.

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Dział
Artykuły

Bibliografia

1. Samochowiec J, Dudek D, Kucharska-Mazur J et al. Leczenie farmakologiczne epizodu depresji i zaburzeń depresyjnych nawracających – wytyczne Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i Konsultanta krajowego ds. Psychiatrii Dorosłych. Psychiatr. Pol Psychiatr Pol. 2021; 55(2): 235-59.
2. Samochowiec J, Dudek D, Kucharska-Mazur J et al. Diagnostyka i leczenie depresji u dorosłych – wytyczne dla lekarzy rodzinnych. Polskie Towarzystwo Psychiatryczne i Naczelna Izba Lekarska, Warszawa 2019.
3. Stahl SM. Mechanism of action of trazodone: a multifunctional drug. CNS Spectr. 2009; 14(10): 536-46.
4. Dudek D, Chrobak AA, Krupa AJ et al. TED-trazodone effectiveness in depression: a naturalistic study of the effeciveness of trazodone in extended release formulation compared to SSRIs in patients with a major depressive disorder. Front Pharmacol. 2023; 14: 1296639.
5. Fagiolini A, Grošelj LD, Šagud M et al. Targeting heterogeneous depression with trazodone prolonged release: from neuropharmacology to clinical application. Ann Gen Psychiatry. 2025; 24(1): 31.
6. Sheehan DV, Croft HA, Gossen ER et al. Extended-release trazodone in major depressive disorder: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Psychiatry (Edgemont). 2009; 6(5): 20-33.
7. Miljevic C, Lecic-Tosevski D; Trazodone Study Group Serbia. Efficacy and tolerability of trazodone retard monotherapy: results of the Serbian non-interventional study. Int J Psychiatry Clin Pract. 2016; 20(3): 133-40.
8. Dudek D, Siwek M, Chrobak AA et al. Trazodone once-a-day in major depressive disorder: pilot data from the TED study. Brain Sci. 2023; 13(1): 86.
9. Siwek M, Chrobak AA, Dudek D et al. Health-related quality of life in patients with major depressive disorder treated with trazodone once-a-day: results from the TED-HRQoL study. Front Pharmacol. 2024; 15: 1525498.
10. Dudek D, Siwek M. Trazodone effectiveness in depression (TED): a comparative evaluation of effect sizes of trazodone extended release and SSRIs in the treatment of major depressive disorder. Frontiers in Pharmacology (w druku).
11. Jakima S, Lew-Starowicz M. Dysfunkcje seksualne w depresji. Warszawa 2010.
12. Siwek M, Chrobak AA, Krupa AJ et al. TED (Trazodone Effectiveness in Depression): efektywność trazodonu o przedłużonym uwalnianiu u pacjentów z niezadowalającą odpowiedzią na leczenie SSRI. Psychiatr Pol. 2025; 59(1): 7-24.
13. Fagiolini A, Cuomo A, Kotzalidis GD et al. Role of trazodone in the treatment of major depressive disorder: a critical update. Ann Gen Psychiatry. 2023; 22(1): 27.
14. Jarema M, Dudek D, Landowski J et al. Trazodon – lek przeciwdepresyjny: mechanizm działania i miejsce w leczeniu depresji. Psych Pol. 2011; 45(4): 611-25.
15. Cuomo A, Ballerini A, Bruni AC et al. Trazodone: a multifunctional antidepressant. Evaluation of its properties and real-world use. J Gerontol Geriatr. 2021; 69(2): 131-43.