Naproksen – znane i nieznane oblicza niesteroidowego leku przeciwzapalnego w praktyce klinicznej. Część II Artykuł przeglądowy
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
Opublikowane:
lis 30, 2025
Słowa kluczowe:
naproksen, niesteroidowe leki przeciwzapalne, ból, bóle głowy, gorączka
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Abstrakt
Naproksen jest znanym i dostępnym na receptę i bez recepty niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ), którego właściwości przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe wykorzystywane są w leczeniu wielu zespołów bólowych o charakterze zarówno ostrym, jak i przewlekłym. Jego aktywność farmakologiczna obejmuje poza hamowaniem cyklooksygenaz również inne wielokierunkowe mechanizmy działania, m.in. blokowanie receptorów purynowych czy efekt przeciwwirusowy potwierdzony w badaniach in vitro i u ludzi. W wielu badaniach klinicznych potwierdzono jego skuteczność w leczeniu m.in. reumatoidalnego zapalenia stawów, choroby zwyrodnieniowej stawów, dny moczanowej, niespecyficznego bólu krzyża, pierwotnego bólu związanego z miesiączką, bólów głowy, a także w leczeniu gorączki. Stosunkowo szybki efekt analgetyczny, długi T½ i dobrze poznany profil bezpieczeństwa spośród NLPZ czyni go skutecznym lekiem stosowanym w codziennej praktyce lekarskiej. W niniejszej pracy przedstawiono kluczowe aspekty dotyczące naproksenu, w tym jego mechanizmy działania, możliwe działania niepożądane, skuteczność i bezpieczeństwo w uśmierzaniu bólu w wielu jednostkach chorobowych, a także w leczeniu gorączki i przeziębienia.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Jak cytować
Bitner-Bieleszuk, M., Bryła, A., & Kocot-Kępska, M. (2025). Naproksen – znane i nieznane oblicza niesteroidowego leku przeciwzapalnego w praktyce klinicznej. Część II . Medycyna Faktów , 18(3(68), 378-384. https://doi.org/10.24292/01.MF.0325.07
Numer
Dział
Artykuły
Copyright by Medical Education. All rights reserved.
Bibliografia
1. Stępień A, Kozubski W, Rożniecki J et al. Rozpoznawanie i leczenie migreny 2024 – aktualizacja rekomendacji – opracowanie Grupy Ekspertów Sekcji Bólu Głowy Polskiego Towarzystwa Neurologicznego i Polskiego Towarzystwa Badania Bólu. BÓL. 2024; 25(1): 1-25.
2. Charakterystyka Produktu Leczniczego – Naproksen.
3. Charakterystyka Produktu Leczniczego – Naproksen sodowy.
4. Law S, Derry S, Moore RA. Naproxen with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2013; 2013(10): CD009455.
5. Wilcha R, Afridi SK, Barbanti P et al. Sumatriptan-naproxen sodium in migraine: A review. Eur J Neurol. 2024; 31 Suppl 2(Suppl 2): e16434.
6. Martin VT, Ballard J, Diamond MP et al. Relief of Menstrual Symptoms and Migraine with a Single-Tablet Formulation of Sumatriptan and Naproxen Sodium. J Womens Health. 2014; 23(5): 389-96.
7. Bendtsen L, Evers S, Linde M et al. EFNS guideline on the treatment of tension-type headache – Report of an EFNS task force. Eur J Neurol. 2010; 17(11): 1318-25.
8. Xie R, Li J, Jing Y et al. Efficacy and safety of simple analgesics for acute treatment of episodic tension-type headache in adults: a network met-analysis. Ann Med. 2024; 56(1): 2357235.
9. Marjoribanks J, Ayeleke RO, Farquhar C et al. Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for dysmenorrhoea. Cochrane Database Syst Rev. 2015; 2015(7): CD001751.
10. Chang JC, Gross HM. Utility of naproxen in the differential diagnosis of fever of undetermined origin in patients with cancer. Am J Med. 1984; 76(4): 597-603.
11. Sperber SJ, Hendley JO, Hayden FG et al. Effects of Naproxen on Experimental Rhinovirus Colds: A Randomized, Double-Blind, Controlled Trial. Ann Intern Med. 1992; 117(1): 37-41.
12. Coskun O, Karakas A, Savasci M et al. The Value of Naproxen Test as a Diagnostic Method to Differentiate Cause of Fever. TAF Prev Med Bull. 2012; 11(6): 779.
13. Zhang H, Wu Y, Lin Z et al. Naproxen for the treatment of neoplastic fever: A PRISMA-compliant systematic review and meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2019; 98(22): e15840.
14. Kim SY, Chang YJ, Cho HM et al. Non-steroidal anti-inflammatory drugs for the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2015; 2015(9): CD006362.
15. Krüger K, Töpfner N, Berner R et al. Clinical Practice Guideline: Sore Throat. Dtsch Ärztebl Int. 2021.
16. Brutzkus JC, Shahrokhi M, Varacallo MA. Naproxen. In: StatPearls. Treasure Island (FL). StatPearls Publishing; 2020.
17. Terrier O, Dilly S, Pizzorno A, Chalupska D et al. Antiviral Properties of the NSAID Drug Naproxen Targeting the Nucleoprotein of SARS-CoV-2 Coronavirus. Molecules. 2021; 26(9): 2593.
18. Hung IFN, To KKW, Chan JFW et al. Efficacy of Clarithromycin-Naproxen-Oseltamivir Combination in the Treatment of Patients Hospitalized for Influenza A(H3N2) Infection. Chest. 2017; 151(5): 1069-80.
19. Azh N, Barzkar F, Motamed-Gorji N et al. Nonsteroidal anti-inflammatory drugs in acute viral respiratory tract infections: An updated systematic review. Pharmacol Res Perspect. 2022; 10(2): e00925.
20. Coxib and traditional NSAID Trialists’ (CNT) Collaboration; Bhala N, Emberson J, Merhi A et al. Vascular and upper gastrointestinal effects of non-steroidal anti-inflammatory drugs: meta-analyses of individual participant data from randomised trials. Lancet. 2013; 382(9894): 769-79.
21. Kocot-Kępska M. Naproksen – multifunkcjonalny niesteroidowy lek przeciwzapalny. Lek POZ. 2020; 6(3): 215-20.
22. Lewek P. Bezpieczeństwo stosowania naproksenu u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Lek w Polsce. 2015; 9: 27-8.
23. Ikdahl E, Kerola A, Sollerud E et al. Cardiovascular Implications of Non-steroidal Anti-inflammatory Drugs: A Comprehensive Review, with Emphasis on Patients with Rheumatoid Arthritis. Eur Cardiol. 2024; 19: e27.
24. Castellsague J, Riera-Guardia N, Calingaert B et al. Safety of Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs (SOS) Project. Individual NSAIDs and upper gastrointestinal complications: a systematic review and meta-analysis of observational studies (the SOS project). Drug Saf. 2012; 35(12): 1127-46.
25. Fan M, Liu J, Zhao B et al. Indirect comparison of NSAIDs for ankylosing spondylitis: Network meta-analysis of randomized, double-blinded, controlled trials. Exp Ther Med. 2020; 19(4): 3031-41.
26. Hinz B, Cheremina O, Besz D, Zlotnick S, Brune K. Impact of naproxen sodium at over-the-counter doses on cyclooxygenase isoforms in human volunteers. Int J Clin Pharmacol Ther. 2008; 46(04):180-6.
27. Woroń J. The use of non-steroidal anti-inflammatory drugs in patients with osteoarthritis and the risk of gastrointestinal side effects. Lek POZ. 2019; 5(5): 395-401.
28. Meek IL, Vonkeman HE, Kasemier J et al. Interference of NSAIDs with the thrombocyte inhibitory effect of aspirin: A placebo-controlled, ex vivo, serial placebo-controlled serial crossover study. Eur J Clin Pharmacol. 2013; 69(3): 365-71.
29. Woroń J. Miejsce naproksenu w farmakoterapii bólu i gorączki. Co wiemy w 2022 roku? Med Faktów. 2022; 4(57): 401-3.
30. Brune, Patrignani P. New insights into the use of currently available non-steroidal anti-inflammatory drugs. J Pain Res. 2015; 8: 105-18.
31. Capone ML, Sciulli MG, Tacconelli S et al. Pharmacodynamic interaction of naproxen with low-dose aspirin in healthy subjects. J Am Coll Cardiol. 2005; 45(8): 1295-301.
32. Scarpignato C, Hunt RH. Nonsteroidal Antiinflammatory Drug-Related Injury to the Gastrointestinal Tract: Clinical Picture, Pathogenesis, and Prevention. Gastroenterol Clin N Am. 2010; 39: 433-64.
33. Rainsford KD, Bjarnason I. NSAIDs: take with food or after fasting? J Pharm Pharmacol. 2012; 64(4): 465-9.
2. Charakterystyka Produktu Leczniczego – Naproksen.
3. Charakterystyka Produktu Leczniczego – Naproksen sodowy.
4. Law S, Derry S, Moore RA. Naproxen with or without an antiemetic for acute migraine headaches in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2013; 2013(10): CD009455.
5. Wilcha R, Afridi SK, Barbanti P et al. Sumatriptan-naproxen sodium in migraine: A review. Eur J Neurol. 2024; 31 Suppl 2(Suppl 2): e16434.
6. Martin VT, Ballard J, Diamond MP et al. Relief of Menstrual Symptoms and Migraine with a Single-Tablet Formulation of Sumatriptan and Naproxen Sodium. J Womens Health. 2014; 23(5): 389-96.
7. Bendtsen L, Evers S, Linde M et al. EFNS guideline on the treatment of tension-type headache – Report of an EFNS task force. Eur J Neurol. 2010; 17(11): 1318-25.
8. Xie R, Li J, Jing Y et al. Efficacy and safety of simple analgesics for acute treatment of episodic tension-type headache in adults: a network met-analysis. Ann Med. 2024; 56(1): 2357235.
9. Marjoribanks J, Ayeleke RO, Farquhar C et al. Nonsteroidal anti-inflammatory drugs for dysmenorrhoea. Cochrane Database Syst Rev. 2015; 2015(7): CD001751.
10. Chang JC, Gross HM. Utility of naproxen in the differential diagnosis of fever of undetermined origin in patients with cancer. Am J Med. 1984; 76(4): 597-603.
11. Sperber SJ, Hendley JO, Hayden FG et al. Effects of Naproxen on Experimental Rhinovirus Colds: A Randomized, Double-Blind, Controlled Trial. Ann Intern Med. 1992; 117(1): 37-41.
12. Coskun O, Karakas A, Savasci M et al. The Value of Naproxen Test as a Diagnostic Method to Differentiate Cause of Fever. TAF Prev Med Bull. 2012; 11(6): 779.
13. Zhang H, Wu Y, Lin Z et al. Naproxen for the treatment of neoplastic fever: A PRISMA-compliant systematic review and meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2019; 98(22): e15840.
14. Kim SY, Chang YJ, Cho HM et al. Non-steroidal anti-inflammatory drugs for the common cold. Cochrane Database Syst Rev. 2015; 2015(9): CD006362.
15. Krüger K, Töpfner N, Berner R et al. Clinical Practice Guideline: Sore Throat. Dtsch Ärztebl Int. 2021.
16. Brutzkus JC, Shahrokhi M, Varacallo MA. Naproxen. In: StatPearls. Treasure Island (FL). StatPearls Publishing; 2020.
17. Terrier O, Dilly S, Pizzorno A, Chalupska D et al. Antiviral Properties of the NSAID Drug Naproxen Targeting the Nucleoprotein of SARS-CoV-2 Coronavirus. Molecules. 2021; 26(9): 2593.
18. Hung IFN, To KKW, Chan JFW et al. Efficacy of Clarithromycin-Naproxen-Oseltamivir Combination in the Treatment of Patients Hospitalized for Influenza A(H3N2) Infection. Chest. 2017; 151(5): 1069-80.
19. Azh N, Barzkar F, Motamed-Gorji N et al. Nonsteroidal anti-inflammatory drugs in acute viral respiratory tract infections: An updated systematic review. Pharmacol Res Perspect. 2022; 10(2): e00925.
20. Coxib and traditional NSAID Trialists’ (CNT) Collaboration; Bhala N, Emberson J, Merhi A et al. Vascular and upper gastrointestinal effects of non-steroidal anti-inflammatory drugs: meta-analyses of individual participant data from randomised trials. Lancet. 2013; 382(9894): 769-79.
21. Kocot-Kępska M. Naproksen – multifunkcjonalny niesteroidowy lek przeciwzapalny. Lek POZ. 2020; 6(3): 215-20.
22. Lewek P. Bezpieczeństwo stosowania naproksenu u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Lek w Polsce. 2015; 9: 27-8.
23. Ikdahl E, Kerola A, Sollerud E et al. Cardiovascular Implications of Non-steroidal Anti-inflammatory Drugs: A Comprehensive Review, with Emphasis on Patients with Rheumatoid Arthritis. Eur Cardiol. 2024; 19: e27.
24. Castellsague J, Riera-Guardia N, Calingaert B et al. Safety of Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs (SOS) Project. Individual NSAIDs and upper gastrointestinal complications: a systematic review and meta-analysis of observational studies (the SOS project). Drug Saf. 2012; 35(12): 1127-46.
25. Fan M, Liu J, Zhao B et al. Indirect comparison of NSAIDs for ankylosing spondylitis: Network meta-analysis of randomized, double-blinded, controlled trials. Exp Ther Med. 2020; 19(4): 3031-41.
26. Hinz B, Cheremina O, Besz D, Zlotnick S, Brune K. Impact of naproxen sodium at over-the-counter doses on cyclooxygenase isoforms in human volunteers. Int J Clin Pharmacol Ther. 2008; 46(04):180-6.
27. Woroń J. The use of non-steroidal anti-inflammatory drugs in patients with osteoarthritis and the risk of gastrointestinal side effects. Lek POZ. 2019; 5(5): 395-401.
28. Meek IL, Vonkeman HE, Kasemier J et al. Interference of NSAIDs with the thrombocyte inhibitory effect of aspirin: A placebo-controlled, ex vivo, serial placebo-controlled serial crossover study. Eur J Clin Pharmacol. 2013; 69(3): 365-71.
29. Woroń J. Miejsce naproksenu w farmakoterapii bólu i gorączki. Co wiemy w 2022 roku? Med Faktów. 2022; 4(57): 401-3.
30. Brune, Patrignani P. New insights into the use of currently available non-steroidal anti-inflammatory drugs. J Pain Res. 2015; 8: 105-18.
31. Capone ML, Sciulli MG, Tacconelli S et al. Pharmacodynamic interaction of naproxen with low-dose aspirin in healthy subjects. J Am Coll Cardiol. 2005; 45(8): 1295-301.
32. Scarpignato C, Hunt RH. Nonsteroidal Antiinflammatory Drug-Related Injury to the Gastrointestinal Tract: Clinical Picture, Pathogenesis, and Prevention. Gastroenterol Clin N Am. 2010; 39: 433-64.
33. Rainsford KD, Bjarnason I. NSAIDs: take with food or after fasting? J Pharm Pharmacol. 2012; 64(4): 465-9.